اهمیت عیب پوشی در سیروسلوک
6خواجه هم میفرماید که:
غلام همت آنم که زیر چرخ کبود *** ز هرچه رنگ تعلّق پذیرد آزاد است1 هرچیزی که در این دنیا برای او تعلّق بیاورد [رها میکند.] ریاست اگر برای او تعلّق بیاورد، این ریاست را رها میکند. مدیریّت اگر برای او تعلّق بیاورد، مدیریّت را رها میکند. مسئولیّت اگر برای او تعلّق بیاورد رها میکند و این عجیب است! همه چیز، دیگر هرچه را گفتیم و نگفتیم و خود دانید در این زمینه خود بیفزایید!
کیفیت تغییر حالات نفسانی و دلیل آن
این عجیب است. اوّل که انسان وارد این حیطه میخواهد بشود یک همچنین حالی را ندارد. حتّی خودش هم [اعتراض] میکند و طعنه میزند و ایراد و اشکال میگیرد، اما یک مقداری که گذشت، یک ماه دو ماه سه ماه، سلام صلوات، برای حاج آقا صلوات بفرستید، کوچه باز کنید آقا دارند میآیند، آقا بلند شوید، همه بلند میشوند. هزار نفر بلند میشوند که آقا میآیند، خب بیاید؛ آقا هم بیاید مثل بقیّه بنشیند! این بلند شوید و این چیزها بخواهی و نخواهی این دارد چه کار میکند؟ همینطور نفس را رنگ میزند، با این قلممو رنگ همینطور به این قلب رنگ میزند، رنگ میزند تا وقتی که به یکجایی میرسد که اگر بیاید و ببیند که آن احترام نیست مورد اذیّت واقع میشود و سؤال میکند که چرا اینطوری است؟ چرا مسائل اینطوری است؟چرا افراد اینطوری شدند؟ نه! افراد طوری نشدهاند شما طوری شدهاید.
اینها همه برای چیست؟ این به خاطر این است که آن رنگ آمده و این افراد را از بیرنگی درآورده است.
فلهذا انسان باید خیلی مواظب باشد و حواسش جمع باشد، ببیند چه چیزی باعث میشود که از آن حالت صفا خارج بشود و چه چیزی او را به این رنگ و اینها وامیدارد.
کلام حضرت سجاد در خیرالساترین بودن خداوند
حضرت میفرمایند: اینکه من از عقوبت ترس ندارم نه به این خاطر است که تو أهوَنُ النّاظِرین هستی، بلکه نظارت تو از همۀ افراد به من بیشتر است، حتّی از ملائکهای که آن ملائکه موّکل هستند. چون تو در مقام مبدائیّت و علّیّت برای علم نسبت به ملائکه قرار داری و علم ملائکه و ادراک ملائکه آن مرتبۀ نازلۀ از علم و ادراک و بصیرت تو است و آن مرتبۀ عُلیا به خاطر آن جنبۀ علّییتی که دارد نسبت به مراتب مادون، قطعاً نظارت و اشراف او قویتر است و قدرت او بیشتر است و اطّلاع او اطّلاع بیشتری است.
- دیوان حافظ، غزل شماره 37.

