از بین بردن کدورت عمل و برداشتن حجاب‌ها، به‌عنوان بالاترین مرتبۀ ستاریت

می‌گوییم اللَه اکبر. آن اللَه اکبری که باید بیاید و نفس را ببرّد و رد شود و از کثرات عبور بدهد این آن اللَه اکبر نیست. بله یک اللَه اکبری است، یک الحمدی است، یک سبحان ربی العظیم و سبحان ربی الاعلی است و این رفع تکلیف ظاهر را می‌کند! نماز، قضا ندارد در همین حد! ولی آدم یک نمازی بخواند که فقط قضا نداشته باشد؟ هیچ کار دیگر از آن نماز برنمی‌آید، از این سقف بالاتر نرود. یا یک نمازی بخواند اصلا صحبت قضا نیست، وصل بشود، وصل به او بشود. کدام بهتر است؟ کدام انسان را می‌برد؟ کدام انسان را عبور می‌دهد و حرکت می‌دهد؟

همین‌طور سایر اعمال، روزه و عبادات و حتی نفس همین بودن، نفس همین بودن؛ در ماه مبارک رمضان مگر نداریم که فرمودند: أنفاسُکم‌ فیهِ‌ تَسبیحٌ‌ و نَومُکم فیهِ عِبادَة¹ ـ کلام رسول خداست! ـ أنفاسُکم فیه؛ یعنی فی شهر رمضان، أنفاسُکم فی شهر رمضان تسبیح؛ یعنی ماه رمضان و شهر رمضان یک ماهی است که وقتی در او واقع شدید بخواهید نخواهید دارید راه می‌روید، دارید می‌روید جلو. در یک هم‌چنین فضایی، حالا لازم نیست نماز بخوانید، نه، أنفاسُکم نفس که می‌کشید. نفس‌تان ذکر ندارد دیگر.

نَومُکم فیهِ عِبادَة؛ شما فکر می‌کنید عبادت فقط دولا و راست شدن است؟! عبادت فقط نشستن و ذکر گفتن، یا در سجده اوراد و اذکار گفتن است؟! نه، عبادت آن عملی است که انسان را از کثرات خارج و به عالم وحدت و تجرد وارد می‌کند، آن را می‌گویند عبادت هرچه می‌خواهد باشد؛ درس خواندن باشد عبادت است، کمک به زیردست باشد عبادت است، کمک به والدین باشد عبادت است. هرچه می‌خواهد باشد. رضایت ذوی الحقوق باشد عبادت است، اصلاح ذات البین باشد عبادت است. اینها همه‌اش عبادت است حتی بالاتر از همین مسائل و چیزهای دیگری که ما آنها را عبادت فرض می‌کنیم، خیلی بالاتر است.

حضرت می‌فرماید: انفاسکم فیه تسبیح؛ یعنی دراین ماه نفسی که می‌کشید انگار آن نفس، تسبیح خداست. این در چه شرایطی است؟ در شرایطی است که این روزه در شما این تأثیر را گذاشته، روزه شما را از عالم کثرت خارج کرده در فضای خودش وارد کرده. لذا در ماه رمضان این‌طور نیست؟ شما در این ماه رمضان احساس سبکی نمی‌کردی؟ با ماه‌های دیگر فرق نمی‌گذاشتید؟ ـ تمام شد دیگر، ماه رمضان تمام شد! ـ خوشا به حال آنهایی که توفیق داشتند و توانستند استفاده واقعی را بکنند، ما که توفیقی نداشتیم ما که محروم. تا خدا چه بخواهد دیگر، حسرت این گذشت ماه و عدم توفیق همین‌طور بر ما ماند. این ماه ماهی است که روزه انسان را می‌برد در عالم خودش، در فضای خودش. وقتی در آن فضا رفتی انفاس می‌شود تسبیح.