پاسخ به سوالات مربوط به مساله تعدد زوجات

 بگیرد.

 اما نسبت به این قضیه که سوال شده این مسئله ارتباطی با زن ندارد و هیچ کس نیامده زن را تکلیف کند بر این که یا پیشنهاد کند به شوهر این پیشنهاد ازدواج مجدد را بدهد، نخیر! شوهر خودش می‌داند طبق شرایط خودش می‌داند، می‌خواهد انجام بدهد یا می‌خواهد انجام ندهد، هیچ کس نیامده و بگوید که وظیفه‌زن این است که شوهر را تشویق کند برای ازدواج مجدد، نه! یک هم‌چنین مسئله‌ای نیست، بله نباید مانعی برای او قرار داد این مسئله هست، یعنی نباید جلوی او را گرفت نباید او را منع کرد زیرا او یک مسئله شرعی را می‌خواهد انجام بدهد و خودش می‌داند این مطلب را من عرض کردم، اما این که زن بلند شود بیاید خودش پیشنهاد بکند نخیر! یک هم‌چنین مطلبی نیست او خودش می‌داند شاید نخواهد اصلا این کار را انجام بدهد، خیلی از افراد هستند ولو این که برای آنها شرایط آماده است ولی انجام نمی‌دهند، خب نمی‌خواهند نمی‌خواهند انجام بدهند، اجبار نیست که انسان حتما باید ازدواج مجدد کند کسی اجبار که نکرده، اگر طبق آن مطالبی را که عرض کردم جنبه ازدواج مجدد جنبه منطقی داشته باشد و عقلایی داشته باشد در آنجا خب مسئله فرق می‌کند، اما اگر نه جنبه عقلایی و منطقی نداشته باشد این ازدواج ازدواج صحیحی نیست این که از روی هوا و هوس و اینها، مثل مرحوم آقا فرض کنید که انسان همیشه چشمش به این‌طرف و آن‌طرف و این مسائل باشد این که این‌طور نیست، مسئله بیاید مسئله منطقی باشد، مسئله باید با شرایط تطبیق کند، مسئله باید با آنچه را که در حول و حوش انسان می‌گذرد و انسان با او اشتغال دارد باید با او وفق بدهد و الا خب بله اگر به این باشد که انسان بخواهد هر چیزی را که تمنا دارد برای او آماده بشود، خب بسیار خب یک شخصی که وارد یک شهری می‌شود بخواهد همه آن شهر فرض کیند که او را مهمان کنند این که نشد این که به اصطلاح چیز نشد، این که ... راه سلوک راهی است که انسان آن راه را بر طبق آن یافته‌هایی که از جانب پروردگار خدای متعال بر قلب او، بر فطرت او و بر عقل او نازل می‌کند، بر اساس آن یافته‌ها باید مسیر خود را قرار بدهد، نه بر اساس آنچه را که نفس به واسطه تعلقات به دنیا می‌خواهد، که بحث ما هم راجع به همین مسئله است البته راجع به این قضیه، راجع به همین مشتهیات نفسانی و اینها است و کیفیت تشخیص بین مشتهیات نفسانی و بین مسائل فطری که از بسیار ظریف‌ترین مسائل سلوکی و مسائل فطری است درست شد.