پاسخ به سوالات مربوط به مساله تعدد زوجات

 که مرحوم آقا کردند به جای خودش باقی است اینکه جواب نشد، علی‌کل‌حال خب دیگر جوابی نبود درست شد، اما مرحوم آقا می‌خواستند به او این را بگویند که آقا جان شما که الان در مقام فتوا هستید و دارید رساله بیرون می‌دهید آیا می‌دانید که اگر بخواهید حکم کنید به این که سی‌سال این شخص نماز را بخواند چه حالی برای او پیدا می‌شود و آیا هر کسی از مکلفین قادر است بر اینکه نماز سی ساله خود را قضا کند یا نه! شما در رساله توضیح المسائل به یک نفر همین‌طوری یک فرمولی می‌نویسید، هر کسی نمازش قضا شده باید نمازش فرض کنید که باطل شده باید نماز را قضا کند، خب آیا در آنجا می‌نویسی این شخص عالم است جاهل است، سعه او چقدر است؟ پیر است جوان است، می تواند نمی‌تواند، مقدار تدین او چقدر است؟ مقدار اهتمام او چقدر است؟ اینها را که نمی‌نویسید یک رساله می‌دهی در دست مردم این رساله می آید، ای داد بیداد! من چهل سال نمازم باطل است این اصلا از دین برمی‌گردد این اصلا از دین برمی‌گردد درست شد، ولی اگر شخص ولی خدا باشد شخص ولی‌خدا باشد این قسم نمی‌آید فتوا بدهد، فتوا جور دیگری می‌دهد بر حسب قدرت و بر حسب توان و بر حسب ظرفیت آن شخص، نمی‌آید همین‌طوری فتوا بدهد، می‌داند که چه بگوید و با چه کسی چه صحبتی بکند آن شخص آن وقت کیست؟ آن ولی است! اگر این‌طور شد خب بله ممکن است یک ولی در یک زمان بیاید و نظرش نسبت به یک قضیه با توجه به مصالح این‌طور باشد و یک ولی در زمان دیگر حتی ممکن است یک ولی در زمان خودش دو جور حرف بزند، سه جور حرف بزند و بوده و اتفاق هم افتاده از مرحوم آقا ما دیدیم، نسبت به یکی یک جور می‌گویند شما این کار را بکن، با توجه به همان شرایط برای شخص دیگر می‌گویند شما کار دیگر انجام بده چرا؟ چون افراد تفاوت می‌کنند و چون او از مسائل اطلاع دارد از مطالبی که ما اطلاع نداریم او خبر دارد، لذا می‌داند که چه بگوید که به جای صلاح فساد به بار نیاورد درست شد، اینها مسائلی بود که خب طبعا در حول و حوش مسئله گذشته صحبت شد و مطلب دیگر خیال می‌کنم با توجه به این قضیه دیگر جایی برای سوال باقی نمانده باشد.