سلوک یعنی حرکت براساس فطرت

واقعا این مسئله مسئله عجیبی است این کلامی‌که خداوند رحمت کند مرحوم مغربی در دیوان اشعارش دارد می‌فرماید خیال وصل دو عالم ندارد به خیال/ دلی که یافت دمی لذت وصال حبیب یعنی وصل دو عالم، عالم قیامت و عالم دنیا را اصلا تصورش هم نمی‌کند آن کسی که یک لحظه به وصال تو نائل آمده. چرا؟ چون این به آن علم مطلق به جمال مطلق به قدرت مطلق به حیات مطلق رسیده و دیگر نیازی برای جست وجو و حرکت در این کثرات و مادیات ندارد.

در آیه شریفه هم داریم که‌ فِطْرَتَ اللَه الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَه ذلِك الدِّينُ الْقَيمُ‌ الروم، ٣٠ خدای متعال همه مردم را بر اساس آن فطرتخلق کرده است و تبدیلی هم برای او نیست. خیال نکنید که زن بتواند کار مرد را انجام بدهد، نخیر! تبدیل ندارد در این جا، سر خودش کلاه رفته و خیال نکنید مرد بتواند کار زن را انجام بدهد سر خودش کلاه رفته تبدیلی در خلق خدا نیست. هیچ فایده ای ندارد. آن روحیه و آن خصوصیات و آن نفس، آن همان چیزی است که خلق خدا است ما داریم آن را تبدیل می‌کنیم ما داریم به آن رنگ می‌دهیم ما داریم او را بزک می‌کنیم ما داریم او را قیچی می‌کنیم و می‌تراشیم و مطابق با خواستهای خودمان در اختیار مردم قرار می‌دهیم. التفات کردید!

انبیاءو اولیاءآمدند تا این که آن راهی را که آن راه، این فطرت را به کمال می‌رساند آن راه را نشان بدهند و بگویند بیراهه نرو و بیخود هم زحمت نکش فایده‌ای ندارد. اگر از این راهرفتی به نتیجه می‌رسی و اگر نرفتی به نتیجه نمی‌رسی. کلمات بزرگان، اولیای خدا، دستورات آنها، تمام آنها کیفیت حرکت به سوی آن فطرت است که آن فطرت را انسان چه نحوه انجام بدهد؟ به چه نحو جلو برود؟ تمام اینها همه مال او است.