اهمیت پرداختن به عیوب و نقائص خود

این عبارت عجیب از امیرالمومنین علیه السلام كه می‌فرماید كفی بالمرء ان یشتغل بعیوبه عن عیوب الناس این برای این جهت است كه ای بنی آدم تو كه هنوز به [سر حدّ] كمال و معرفت نرسیدی و هنوز در عالم جهل گرفتار هستی، سزاوار و زیبنده این است كه اول به درد خودت برسی بعد سراغ دیگران بروی. اول به معرفت خودت برسی بعد سراغ دیگران بروی.

یك روز یكی از این افرادی كه اگر اسم ببرم همه شما می‌شناسید و تصویر او را همه شما دیدید، آمد خدمت مرحوم آقا گفت: آقا ما می‌خواهیم یك مؤسسه‌ای درست كنیم و در این مؤسسه بچه‌ها را تربیت كنیم و بزرگ كنیم. یك محیط دینی و علمی به وجود بیاوریم و مشغول این كارها بشویم این قضیه مال خیلی وقت پیش است ایشان به او فرمودند كه آیا با تأسیس یك همچنین مؤسسه‌ای شما به مسائل خودتان می‌پردازید یا نمی‌پردازید؟ به عبارت دیگر مسأله اصلی و اولی برای شما پرداختن به‌ خود شما است، شما باید درد خودت را بیابی شما باید به دنبال علاج درد خودت بروی، شما باید اول خودت را تربیت كنی. شما باید ابتدا خود را تهذیب كنی و در تحت اوامر شخص مُهذّبی خود را تزكیه كنید. وقتی این كار را كردی آن وقت می‌توانید دیگران را هم هدایت كنید ولی اگر این كارها را نكردی شیطان می‌آید و از همین طریق تربیتِ دیگران تو را به این مسائل مشغول می‌كند، یك‌وقت به خود می‌آیی و می‌بینی عمرت تلف شده و [وقتت‌] به این بیا و برو و عقب گرد و به چپ چپ و به راست راست و این‌ها وقتتت گذشته. متأسفانه ایشان قبول نكرد و به همان مسائل پرداخت و آن مسائل مشفقانه خب مسائل دیگری بود.

كار اولیا و دعوت اولیا تمام این‌ها پرداختن به خود است، می‌آیند می‌گویند به خودت باید بپردازی. در وهله اول به خود باید پرداخت‌ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ ناراً ... التحریم، ٩٧ در وهله‌اول خودتان‌ وَ أَهْلِيكُمْ‌ در مرحله دوم اقربا و زن و فرزند و اقربا نزدیك [است‌] قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ‌. بنابراین مسئله مهم در مسائل سلوكی و حركتی انسان این است كه انسان از [پرداختن به‌] مسائلی كه ارتباط چندانی با او ندارد از پرداختن به آنها صرف نظر كند. [اگر] دستوری دارد طبق دستورش عمل كند، به او مطلبی گویند آن مطلب را بگیرد و حركت كند و برود و به دیگری كار نداشته باشد؛ به عیوب دیگری كار نداشته باشد مگر این كه تكلیف باشد. و اگر شما دیدید كسی را كه دائما از این‌وآن صحبت می‌كند، دائما مطالب این و او را این طرف و آن طرف نقل می‌كند و چه بسا موجب بعضی از اشاعات بشود، فتنه‌ها را كه به وجود بیاورد بدانید كه مسیر او نمی‌تواند یك مسیر صحیحی باشد.