نحوه ارتباط با فرزندان و كیفیت ترغیب آنها به مسائل دینى‏

 مرحوم آقا میرزا آمده بودند و به ایشان گفته بودند كه اهالی ایران از شما تقلید كنند. ایشان در نجف بودند می‌دانید ایشان چه فرموده بودند؟ فرموده بودند: اگر جهنم رفتن واجب كفایی باشد من به الكفایه بسیار موجود است. یعنی به لسان عامیانه اگر قرار است كسی جهنم برود چرا من بروم؟ هستند افراد ... این قدر كه مشت مشت بروند. یعنی بزرگان برای مرجعیت، این فكر را داشتند. برای مرجعیت نظرشان این بود. چرا بار خودشان را زیاد كنند!؟ چرا روی گرده خودشان بار مردم را بگذارند؟ هر كسی خودش می‌داند. هر كسی خودش می‌داند بین خود و بین خدا. من چرا بیایم مسئولیت یك فردی را به عهده بگیرم؟ این جا است كه مسئله خیلی مسئله دقیق می‌شود و مسئله بسیار مهم می‌شود.

 لذا بسیاری از افراد سوال می‌كنند راجع به خصوصیات موقعیت حقیر ... [چیست؟] با این كه بنده بارها عرض كردم بنده هیچ گونه مسئولیتی از این نقطه‌نظر نسبت به جریان شاگردی و جریان استادی ندارم. فقط یك فردی هستم عادی؛ عادی عادی عادی. و هر شخصی خودش می‌داند، خودش می‌داند كه مطلبی را می‌آیم بیان می‌كنم هر شخصی می‌سنجد با مبانی تطبیق می‌دهد، وفق میدهد، اگر درست بود عمل می‌كند خودش می‌داند. اگر هم درست نبود خودش می‌داند. هیچ ارتباطی مسئله به شخص من كه من بیایم متكفل بشوم متعهد بشوم ملتزم بشوم چیزی را به دست بگیرم كاری را به دست بگیرم، نمی‌دانم ... نه! این حرفها نیست. این مسائل نیست. لذا كسی هم تا به حال نبوده كه مدعی باشد كه سخنگوی بنده است از طرف بنده است؛ به هیچ وجه من الوجوه بنده نه سخنگو دارم نه نماینده دارم نه با كسی ارتباط خاصی جدای از دیگران دارم. تمام اینها تصوّراتی است مربوط به افراد.

 آن چه كه بین من و بین محبین و دوستان و دردمندانی كه به دنبال دوا می‌گردند، آن كسی نزدیكتر است و تعلق به آن كسی بیشتر است كه بیشتر در مقام اطاعت باشد، بیشتر به دنبال مطلوب باشد ولو در یك گوشه و كناری بنشیند و كسی او را نشناسد او تعلقش بیشتر است و من احساسم نسبت به او بیشتر است، تا این كه به اهل بیا و برو و داد و فلان نخیر! تمام اینها تخیلات است تمام اینها اعتبارات است و در مكتب الهی و مكتب توحید این مسائل راه ندارد. این مسائل راه ندارد. در زمان مرحوم آقا بوده الان هم هست! قبلا هم بوده افرادی می‌آمدند و خود را متكفل همه امور و صاحب اختیار همه امور قلمداد می‌كردند و به این نحو بوده! نخیر! این مسائل این طور نیست! اینها تصورات و تخیلات خود آن شخص است. آن چه كه مربوط به بنده است و این است كه تمام افراد و تمام دوستان پیش حقیر و پیش نظر حقیر همه یكسان هستند مانند دانه‌های یك شانه و آن كسی نزدیكتر است كه سرش بیشتر پایین و بیشتر دنبال كار و بیشتر در خودش و بیشتر به دنبال عدم اظهار و عدم ابراز و عدم چی و فلان و این حرفها [باشد].