
اهمیت مساله سکوت و آرامش در مسیر سیر و سلوک
موضوع: مبانی راه سیر وسلوک 1 توضیحی راجع به فرمایش امام سجاد علیه السلام درارتباط با بدترین اعمال در نزد خداوند متعال. 2 یکی از مهمترین امور در مسیر سیر وسلوک الی اللَه رعایت مسأله صمت وسکوت وکیفیت تأثیر آن بر رشد وتکامل افراد می باشد. 3 نفسی که حالت تشویش واضطراب وعدم سکون دارد قدرت بر حرکت در مسیر سیر وسلوک الهی وجلب فیوضات ربّانی را ندارد. 4 صبر درمسیر سیر وسلوک الی اللَه ومصائب وابتلاءات زندگی، کیمیای حرکت و راه انسان بسمت پروردگار متعال می باشد. 5 توضیحی در ارتباط با دستور مرحوم آخوند ملا حسینقلی همدانی به مرحوم سید علی ایروانی :علیک بقلّة الکلام وقلة الطعام وقلة المنام. 6 فرمایش مرحوم علامه طهرانی درارتباط با مهمترین عملی که مسیر سالک الی اللَه را بسمت پروردگار متعال هموارتر وسریع تر می کند. 7 کلام مرحوم علامه طهرانی درارتباط با یکی از مراجع نجف اشرف. 8 آنچه میزان فضیلت وبرتری افراد بر یکدیگر می شود میزان تقرّب ایشان به پروردگار متعال می باشد نه کثرت عبادات وقیام ظاهری ایشان به امور خیر. 9 توضیحی در ارتباط با سخن حکیمانه عبدالمطلب به ابرهه در هنگامی که قصد تخریب خانه کعبه را داشت. 10 در بسیاری از موارد افراد برای دستیابی به خواسته ها و تمنّیات نفسانی خود،از دریچۀ قیام به تکالیف و وظائف الهی وارد می شوند. 11 تفسیر آیۀ شریفه : إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَريبٍ... 12 چگونه انسان می تواند در هنگام عصبانیّت و غضب برخشم خود غلبه کرده ،آنرا کنترل کند.
اهمیت مساله سکوت و آرامش در مسیر سیر و سلوک
2أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّيطانِ الرَّجيم
بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحيم
وصلَّى اللَه عَلَى سيّدنا و نبيّنا أبىالقاسم مُحَمّدٍ
وعلى آله الطّيبين الطّاهرين و اللعنة عَلَى أعدائِهِم أجمَعينَ
سؤال: اتی كه مخدرات به انحاء مختلف مطرح میكنند همه بیانگر دستیابی به روش احسن و اتقن برای استكمال مراتب مختلفه وجودی انسان است و الحمدلله همه سؤال: ات، سؤال: ات بسیار خوب و حاكی از ادراك و بینش است.
یكی از مطالبی كه خیلی مورد سؤال: قرار میگیرد این است كه سؤال: میكنند چه عملی انجام بدهیم كه مقرِّبتر باشد؟ نزدیكتر باشد؟ انسان را سریعتر به مقصد برساند و انسان را از این افكار و ظروف به عالم تخیلات و تصورات بهتر و بیشتر بیرون بیاورد؟
در این زمینه مسائل مختلفی مطرح شده است و مطالبی گفته شده است. امام سجاد علیه السلام در روایتی وقتی از آن حضرت سؤال: میشود، سئل عن افضل الاعمال؟ از بهترین كارها كه بنده باید در قبال خداوند انجام بدهد كدام كار بهتر و نتیجه او سریعتر است؟ حضرت میفرمایند: ان یقنع بالقوت و یلزم السكوت و یصبر علی الاذیه و یندم علی الخطیئه1 این كه به آن چه كه روزی او است قانع باشد و به دنبال زیاده طلبی نباشد. حسّ زیاده طلبی و پیگیری این مسئله زیاده طلبی موجب میشود كه انسان از اتكاء بر عنایت الهی محروم باشد و این به این معنا نیست كه انسان كارهای روزمره خود را رها كند و مسائل را به امید پروردگار بسپارد بلكه معنای دیگری است یعنی آن جنبه توجه به تقدیر و مشیت الهی در انسان كمرنگ بشود و این مسائل آن طور كه به نظرم میرسد در شرح عنوان بصری تا حدودی عرض شد.
و ان یلزم السكوت، این كه همیشه به دنبال این باشد كه كمتر صحبت كند كمتر حرف بزند. واقعا این مسئله اگر در میان ما به عنوان یكی از اركان سلوك مدّ نظر قرار بگیرد، ما كم صحبت كنیم خب میبینیم چقدر مسله تفاوت كرده. بعضی ها هستند انگار وقتی كه در مجالس میروند اگر صحبت نكنند یك نقطه خلأی وجود دارد. حتما باید یك حرفی بزند آقا اوضاع سیاسی چه خبر؟ آقا شما چه كردید؟ آقا آن جا چه خبر بود؟ این جا چه ...؟ خب انسان صحبت میكند و نتیجهای هم ندارد. ولی اگر این مسئله سكوت به عنوان یك دستورالعمل قرار بگیرد بزرگان همیشه به شاگران خود توصیه میكردند حتی الامكان صحبت نكنند حالا غیبت كردن و حرفهای لغو زدن و حرفهای لهو گفتن و مطالب خدای نكرده تهمت و غیبت و نمامّیو از این و آن گفتن كه اصلًا جای خود دارد راجع به این مسئله اصلا صحبت نمیكنیم همین حرفهای عادی حتی بزرگان بعضی از شاگردان خود را توصیه میكردند یا این كه خود شاگردان برای انجام این دستورالعمل در سابق این كار را انجام میدادند، یك ریگی در دهان خودشان میگذاشتند تا این كه هر وقت در جایی میخواهند صحبت كنند و نفس بی اختیار وارد مطلب شود آن ریگی كه در دهانشان هست آنها را متذكر كند و آنها متوقف بشوند و این خیلی اثر دارد اثر عجیبی دارد.
- ١. مستدركالوسائل، ج ١٥، ص ٢٣٢.
