اهمیت مساله سکوت و آرامش در مسیر سیر و سلوک

عبارتی است از آخوند ملا حسین قلی همدانی رضوان اللَه به مرحوم سید علی ایروانی كه از ایشان دستور می‌خواهد می‌فرمایند علیك به قلة الطعام و قلة الكلام و قلة المنام سه مسئله را در زندگی خود رعایت كن اول این كه كم صحبت كن كم صحبت كن همین كه امام سجاد می‌فرمایند بیخود صحبت نكن دوم قلة الطعام آن قدر غذا بخور كه او مركب تو باشد نه تو مركب غذا باشی. انسان وقتی كه غذا می‌خورد یك قدری میخورد كه این غذا او را به این طرف و آن طرف می‌كشاند قوای او را تأمین می‌كند حركت او را تأمین می‌كند سنگینی و صعب بر او ندارد انسان احساس نمی‌كند غذا خورده، در این صورت انسان مركب برای غذ ا نیست ولی وقتی انسان غذا زیاد بخورد سنگین بشود خب انسان احساس می‌كند یك ثقلی بر او است معده او سنگین است حركت او كند می‌شود در این صورت انسان مركب غذا است كأنَّ غذا بر انسان تحمیل شده و این خیلی مفاسدی دارد و قلة المنام كم بخواب زیاد خوابیدن موجب می‌شود برای نفس یك فتوری پیدا شود نفس نتواندعروج پیدا كند به یك مرحله‌ای ازخمولی برسد به یك مرتبه‌ای از سستی و فتور برسد ادراك حقایق وادراك معانی برای ا و كم بشود

و تبدیلها بذكر اللَه الملك الانام وقتی كه این سه تا را كنار گذاشتی یاد خدا و ذكر خدا را در دل خودت پایدار بدار این دستور مرحوم آخوند ملا حسین قلی است‌

و اما مطلبی كه مرحوم آقامی‌فرمودند كه چه عملی برای سالك از هر چیزی مهمتر است یك جمله بود یعنی در آن یك جمله مطالبی ر ا كه از بزرگان نقل شده آن مطالب همه گنجیده است ایشان می‌فرمودند آن عمل عبارت از این است كه دع نفسك و تعال نفس خودت را زیر پا بگذار و بعد بیا، دع نفسك، در هر مسئله‌ای. ما اصلا نیاز نیست كه بگوییم چه عملی برای ما مهمتر است؟ ما می‌خواهیم به یك مسائل چشم پركن و مسائلی كه موجب می‌شود كه از نظر عمل برای انسان یك حالت غرابتی داشته باشد و تعجبی داشته باشد به آن مطالب بپردازیم در حالی كه مسئله این طور نیست. در هر عملی كه نفس در آن عمل دخالت نداشته باشد آن عمل مقرّب است و نزدیك كننده است حالا هر چه می‌خواهد باشد. چشم پركن بودن عمل مطرح نیست جاذب بودن عمل مطرح نیست این كه فلان كس‌ دارد این كارها را انجام می‌دهد در میان جامعه دارد این را انجام می‌دهد در میان افراد این مسئله را انجام م یدهد این انفاقها را دارد می‌كند این ایثارها را دارد می‌كند این مجالس را می‌اندازد این روضه خوانی را دارد می‌كند ا ین كمكها را دارد می‌كند اینها همه خوب است ولی اینها افضل اعمال نیست چه بسا فردی ممكن است نتواند از عهده‌این مسائل بربیاید، بیاید و یك گوشه بنشیند و كسی هم از او خبر نداشته باشد كسی هم از او اطلاع نداشته باشد از احوالات او كسی نمیداند و همان كسی كه در گوشه گرفته نشسته و كسی از او خبر ندارد همان می‌زند و می‌برد و به مقصد هم می‌رسد به این مسائل چشم پركن نیست‌