جایگاه عقل و عشق در مکتب عرفان

 خدا نداریم در مسیر امام زمان علیه‌السّلام هدف، وسیله و مقدّمه را توجیه می‌كند نداریم ولی در راه شیطان داریم!! چرا؟ چون تمام مسیر شیطان بر كذب است، بر تهمت است، بر غیبت است. بر عمل حرام است در سفك دماء است و بر امر چیست؟ امور حرام است. این راه راه شیطان است. ولی خدا چه میگوید؟ ولی خدا میگوید هر قدمی‌كه در سیرو سلوك می‌خواهی برداری باید آن قدمت صدق باشد، راست باش. با پدرت هستی راست باش، راست. با مادرت راست. با شریك و همسایه‌ات راست با دشمنت هستی راست باش. چه اشكال دارد دشمن انسان از انسان راست بشنود؟ چه اشكال دارد؟ چه اشكال دارد؟

 یك شخصی بود نسبت به ما یك نظر خلافی داشت، نظر خلافی داشت. چندی پیش بود حدود پارسال این حدودها یك تصوّری داشت. بعد در یك مجلسی بود، در یك مجلسی بود و صحبت از آن شخص شد. بعضی كارهایی كه خلاف انجام داده صحبت شد من گفتم نه این را ایشان انجام نداده، چرا دروغ می‌گویید؟ این كارش كار صحیح بوده و كار درست بوده و علّتش هم خود بنده بودم. آن كار خلاف بوده به جای خود ولی این كار، كار درست بوده و من گفته بودم باید این كار را انجام بده، لذا این مسئله را انجام داده. این قضیه دو روز بعد به گوش او رسید. شب آمد منزل ما آمد گفت من نسبت به شما این كار را كردم، غلط كردم، اشتباه كردم، فلان آمد نشست. می‌دانی چه باعث شد من برگردم؟ این دفاعی كه شما از من كردی! خوب حالا اگر من در آن جا می‌نشستم. این شخصی است كه موقعیتش مشخّص است، وضعیتّش مشخصّ است. یك دروغ هم گفته من هم صدایم در نیاید، نه تأیید كنم نه ساكت باشم حداقّل دروغ را او گفته، چرا انسان باید دروغ بگوید اصلًا چرا باید انسان دروغ بشنود؟ خلاف است، خلاف است. همین گفتن این كه این شخص این كار را نكرده و این باعث شد این شخص برگردد و توبه كند و از هر مطلبی نسبت به ما صرف نظر كند و بفهمد كه مسئله را اشتباه كرده. حالا این بهتر بود یا آن؟ كدام؟!! اولیاء خدا می‌گویند باید به همه صادق باشی و صاف باشی صاف باشی و صدق داشته باشی و آن هدفی كه با حرام، عمل حرام، عمل نفاق، عمل دروغ عمل ظاهرسازی، ظاهر سازی بخواهد انسان به آن نتیجه برسد آن نتیجه دیگر خدا نیست!! آن كه دیگر خدا نیست آن چیز دیگری است آن یك مسئله، مسئله تخیل است. آن مسئله، مسئله توهّم است. پس بنابراین انسان باید نسبت به آن چه را كه از بزرگان شنیده نسبت به آن پایبند باشد و از آن چه را كه از دیگران می‌شنود باید نسبت به آنها دقّت داشته باشد.