أهمیت همت عالی در سیروسلوک
9زحمت كشیدند همتشان را بالا قرار دادند به مسئله رسیدند به مطلب رسیدند، ولی كسی كه نه! بخواهد در همین مسائل عادی و ظاهری و این امور بخواهد فكر خودش را قرار بدهد یا اینكه بخواهد یك مقداری از این مطالب بهرهمند شود طبعا سرش بیكلاه میماند و نصیبی نخواهد برد، خدا میفرماید تمام آسمانهای هفتگانه و زمین، قادر بر اینكه مرا تحمل بكنند نیستند، مادون من هستند، پایینتر هستند، قدرت من را ندارند، وقتی كه جذبه بیاید لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللَه الحشر، ٢١
این معنایش همین است دیگر، یا درباره قضیه حضرت موسی وقتی كه تجلی آمد، تجلی اسمی بود یعنی آن اسم مجلی و آن اسم قاهر وقتی كه تجلی میكند بر یك شیء، اصلا به طور كلی كوه پراكنده میشود و از بین میرود و تكه تكه میشود و هیچ وجودی از او باقی نمیماند و پودر میشود و تمام خصوصیات خودش را از بین میبرد، تمام عالم در تحت اراده پروردگار قرار دارد
حالا خدا میفرماید اینها نمیتوانند وسعت تجلی مرا داشته باشند، ولكن قلب بنده من این وسعت را دارد این تحمل را دارد كه محل تجلی من باشد، محل تجلی اسم اعظم من باشد، محل و مجلای برای ظهور همه اسماء كلیه من قرار بگیرد كه یك ذره از او را اگر به كوه بخواهید بزنید آن كوه مندك میشود و از بین میرود و پودر میشود
حالا شما نگاه كنید همین كلام را بایزید اینطور میآید بیان میكند كه اگر تمام آسمانها و زمین و عرش پروردگار را در قلب بایزید قرار بدهند یك گوشه قلب بایزید هم نمیتواند اشغال كند! تمام این آسمانها و زمین با این وسعت و با این عظمت در همه عوالم، خب این دارد همین را میگوید دیگر، همین روایت را دارد این الان به این صورت بیان میكند یا فرض بكنید كه حافظ میفرماید آسمان بار امانت نتوانست كشید، این معنایش همین است، كه آسمانها و زمین نتوانستند [و] نمیتوانند تحمل كنند آن تجلی ذاتی را، آن تجلی اسماء و صفات الهی را بر ذات و قلب خودشان.

