
معنای شریعت و تفاوت آن در هر امّتی
انطباق احکام شریعت با شاکلۀ افراد
ارتباط موجودات با یکدیگر در عین داشتن وجود مستقل، بررسی معنای شریعت و تفاوت آن در هر امت براساس شاکله و بینش و سعۀ وجودی افراد، موضوعی است که حضرت آیةاللّه سيد محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس سرّه)، در این جلسه به تبیین آن میپردازند. حضرت استاد میفرمایند آنچه خداوند برای هر فردی تکلیف کرده است، شریعهای است که او را به واقع برساند. بر این اساس مسئلۀ شرع فقط آنچه در رسالههای عملیه نوشتهاند، نیست؛ اینها حکم داروخانهای را دارد که در آن، داروهای متعددی برای بیماریهای متعدد قرار داده شده است و انسان از پیش خود نمیتواند برای خود دارو تجویز کند. شرع یعنی راهی که ما را از این عالم و این نفْس و این هوا جدا کند و به واقع و حقیقت برساند؛ لذا بین سلوک و دستورهای عمومی مانند نماز و روزه و حج دیگر فرقی وجود ندارد. ما دو مطلب به نام طریقت و شریعت نداریم؛ یک راه بیشتر نیست و آن شریعت است. عمل به دستورات شرعی باید براساس امر و نظر ولیّ خدا باشد و الاّ فایدهای ندارد. ایشان در ادامه میفرمایند هرکسی باید براساس بینش و ارتباطی که خداوند در آن ولیّاش قرار داده حرکت کند. آنچه در رسالههای عملیه مینویسند، باید بهانضمامِ دستورات سلوکی در یک کتاب جمعآوری شود.
معنای شریعت و تفاوت آن در هر امّتی
2أعوذُ بِالله مِن الشّیطانِ الرّجیم
بسمِ الله الرّحمنِ الرّحیم
الحَمدُ لله رَبِّ العالَمین بارئِ الخَلائقِ أجمَعین
ثُمَّ الصَّلاةُ و السَّلام علیٰ سَیِّدنا و نَبیِّنا
و حَبیبِ قُلوبِنا و طَبیبِ نُفوسِنا
أبی القاسمِ المُصطَفیٰ محمد
و علیٰ آلهِ الطَّیبینَ الطّاهِرین المَعصومین المُکَرَّمین
وَ لَعْنَة علیٰ أعدائِهِم أجمَعین إلی یَومِ الدّین
[خداوند در قرآن کریم میفرماید:]
﴿وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلۡكِتٰبَ بِٱلۡحَقِّ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلۡكِتٰبِ وَمُهَيۡمِنًا عَلَيۡهِ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَهُ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡحَقِّ لِكُلّٖ جَعَلۡنَا مِنكُمۡ شِرۡعَةٗ وَمِنۡهَاجٗا﴾.1
ایّام عزاداری سیدالشهدا علیه السّلام است. برای رفع گرفتاری از شیعیان امیرالمؤمنین و بلاد اسلامی و تعجیل در ظهور حضرت بقیّةالله علیه السّلام صلواتی ختم کنید.
ارتباط موجودات با یکدیگر در عین داشتن وجودی مستقل
عرض شد تمام موجودات براساس سبکِ خاص به مقتضای اراده و مشیّت پروردگار متفاوت از هم آفریده شدهاند و هرکدام برای خود در عالم هستی مستقل از دیگری و در ارتباط با دیگری، جایی دارند یعنی هر کدام برای خود و در موقعیت خود وجودی دارند؛ ولی این وجود با بقیّۀ موجوداتْ پیوسته و مرتبط است؛ بهطوریکه ما نمیتوانیم موجودی از موجودات را از این عالم هستی جُدا و سلب و نفی کنیم و از بین ببریم و نادیده بگیریم. نمیتوانیم انجام بدهیم.
از میان کل موجودات، فقط جمادات هستند که گرچه دارای شعور و ادراک هستند ولی در افعال و تاثیر و تأثّرات خود، از خودشان اراده و مشیتی ندارند و هرچه ارادۀ پروردگار تعلق بگیرد اینها طبق آن عمل میکنند.
اختیار داشتن حیوانات و حسابوکتابشان در قیامت
تا حدودی میتوان گفت که حیوانات از خود اراده دارند و طبق شاکلهای که خداوند متعال در وجود آنها قرار داده عمل میکنند؛ البتّه ممکن است در بعضی از موارد هم تخطّی کنند که مورد بازخواست و حساب و عقاب واقع میشوند. مثلاً روایتی از امام صادق علیه السّلام هست که میفرماید: «ما مِن طَیرٍ یُصادُ إلّا بِتَرکِه التَّسبیح؛2 هر پرندهای در وقتی صید میشود که یاد خدا را فراموش کند.»
- سورۀ مائده (5) آیۀ 48. نور ملکوت قرآن، ج 1، ص 45:
«و ای پیغمبر، ما بهسوی تو کتاب (قرآن) را بهحق فرو فرستادیم، درحالیکه قرآن تصدیقکنندۀ کتابی است که در برابر اوست (تورات و انجیل) و مُهَیمِن و مُسیطِر و محیط بر آن است. بنابراین تو در میان ایشان که طایفۀ یهود و نصاریٰ هستند، به همان چه خداوند به تو فرو فرستاده است حکم کن و از آراء و انظار توخالیِ آنها بعد از حقّی که خدا به تو داده است، پیروی مکن! ما برای هریک از شما شریعه و آبشخوارِ وصول به حقایق، و راه و منهاجی در طریق کمال قرار دادهایم.» - الکافی، ج 3، ص 505.
- سورۀ مائده (5) آیۀ 48. نور ملکوت قرآن، ج 1، ص 45:
