تعبّد، تنها راه رسیدن به واقع و قرب پروردگار

حکایت گفتگوی شیطان با حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم

الآن این مسئله یادم آمد که تذکرش خوب است:

یک روز شیطان بر پیغمبر اکرم صلّی الله علیه و آله وسلم مجسّم شد و گفت: «یا رسول‌الله! می‌خواهم مطلبی را به تو بگویم: می‌دانی من چه مقام و موقعیتی داشتم؟! من کسی بودم که چهارهزار سال (یا به عبارتی [دیگر] چهارصدهزار سال) پیش خدا سجده [و عبادت] می‌کردم!¹ گاهی اوقات تسبیح از دست من می‌افتاد، هشتادهزار مَلَک حرکت می‌کردند و نازل می‌شدند و حمله می‌کردند برای اینکه آن تسبیح (شاه مقصود!) را بردارند و دوباره به دست من بدهند! می‌دانی چرا من الآن به این روز افتاده‌ام؟! به‌خاطر اینکه یک نافرمانیِ خدا کردم!»²

ایجاد یأس، هدف شیطان از نصیحت پیامبر

از مرحوم حضرت آقای انصاری [همدانی] رضوان الله علیه نقل شده که ایشان می‌فرمودند:

این نصیحتی که شیطان به پیغمبر کرد، نصیحت نبود؛ می‌خواست در پیغمبر یأس ایجاد کند! (نامرد به سراغ پیغمبر هم رفته است!) و بگوید: «به این کارها و مقاماتی که خدا به تو داده خیلی دل نبند؛ یک‌دفعه می‌بینی تو را هم مثل من کله می‌کند!» می‌خواهد یأس ایجاد کند! چون کار شیطان شیطنت است؛ از شیطان نصیحت و خیر و صلاح برنمی‌آید!³

ثبات قدم شیطان در گمراه کردن افراد

لذا همان‌طور که چند دفعه عرض کرده‌ام، اگر ما هر حرفی بزنیم و در حرف خودمان نامرد باشیم، ولی شیطان بر آن حرفی که زده ایستاده است! او که می‌گوید ﴿فَبِعِزَّتِكَ لَأُغۡوِيَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ﴾⁴ و به عزت خدا قسم می‌خورد که همه را گمراه می‌کنم، هیچ‌وقت از حرفش برنمی‌گردد! لذا شما از این به بعد هرجا که با او روبه‌رو شدید, بدانید قسم خورده است که ﴿لَأُغۡوِيَنَّهُمۡ﴾! حالا اینکه چطور [اغوای شیطان را] بفهمیم فرمول خاصی دارد که دیگر این ایّام [این مجلس] گذشته است؛ اگر خدا توفیق داد, بماند برای بعد إن‌شاءالله.

خطرات مُهلکِ علم داشتن بدون نیت خیر

[علی کل حال] این علم برای شیطان مفید نبوده است.