
اوامر تشریعی و تکوینی الهی
بررسی تشریعی یا تکوینی بودن امر خدا به سجده ملائکه بر آدم
«وجوب امر به معروف و نهی از منکر» و «اوامر تکوینی و تشریعی الهی» دو موضوع مهمی است که حضرت آیةاللّه سيد محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس سرّه)، در این سخنرانی ارزشمند در جمع مشتاقان و علاقهمندان به بیان آنها پرداخته اند. حضرت استاد در محور اول سخنرانی بعد از تبیین وجوب امر به معروف و نهی از منکر با استناد به آیات و روایات، به بررسی شبهۀ منافات وجوب این دو مسئله با آزادی انسان در امور فردی میپردازند. ایشان در ادامه با بیان اینکه انسان نسبت به جهات مختلف فعل افراد آگاهی ندارد و باید فعل برادر مؤمن را حمل به صحت کرد، بر لزوم امر به معروف و نهی از منکر تأکید نموده وتبیین میکنند که این وجوب با حمل به صحت منافاتی نداشته و هر کدام جایگاه خود را دارا است. در بخش دوم نیز حضرت استاد در ادامۀ سلسلهمباحث ولایت تکوینی به تبیین اوامر تشریعی و تکوینی الهی و فرق این دو پرداخته و در مورد اینکه امر خدا به ملائکه برای سجده بر آدم تکوینی یا تشریعی است مطالب ارزشمندی را مطرح مینمایند.
اوامر تشریعی و تکوینی الهی
20«فَقَطَّعوهُ بِسُیوفِهِم إربًا إربًا؛ [او را] با شمشیر تکّهتکّه کردند!»
حضرت آمد بالای سر جوان خود، این حال را مشاهده نمود. صورت به صورت علی گذاشت، سر به آسمان برداشت:
«قَتَلَ اللهُ قَومًا قَتَلوکَ، عَلَی الدُّنیا بَعدَکَ العَفاء؛ بعد از تو ای علی، خاک بر سر دنیا و اهل دنیا باد!»
صدا میزند: «ای عمر بن سعد! قَطَعَ اللهُ رَحِمَکَ کَما قَطَعتَ رَحِمی؛ ای پسر سعد، خدا رَحِمَت را قطع کند، همانطور که رَحِمِ مرا قطع کردی.»
میخواهد علی را به خیام حرم بیاورد؛ چطور بیاورد؟! بدنی که پارهپاره شده، قابل حرکت نیست، نمیتواند تنها بیاورد. صدا میزند:
«یا فُتیانَ بَنی هاشِم! هَلُمّوا و احْمِلوا أخاکم؛1 ای جوانان بنیهاشم بیایید و علی را بردارید.»2
﴿وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا﴾3 آلَ محمّد ﴿أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ﴾ 4و5.
بِاسمِکَ اللَهمُّ و نَدعوکَ و نُقسِمُکَ و نَرجوکَ بِحَقِّ محمّدٍ و أهلِ بَیتِهِ الأطهارِ یا الله!
پروردگار!ا ما را ببخش و بیامرز تا ما را نیامرزیدهای از این دنیا مبر. قلم عفو بر جمیع جرایم اعمال ما بکش. پروردگارا! در دنیا از زیارت اهلبیت و در آخرت از شفاعتشان بینصیب مفرما.
آنی از آنات ما را به خود وامگذار. اسلام و مسلمین نصرت عنایت کن. کفار و مخالفین سرکوب بفرما. پروردگارا! مرضای مسلمین شفا عنایت کن. موتای آنها ببخش و بیامرز. در فرج امام زمان علیهالسلام تعجیل بفرما. ما را از منتظرین واقعی و حقیقی آن حضرت قرار بده.
بِالنَّبیِّ و آلِه و عَجِّلِ اللَهمّ فی فرجِ مولانا صاحبِ الزمان.
اللَهمّ صلِّ عَلیٰ محمّد و آل محمّد
- مأخوذ از: مقتل الحسین علیهالسّلام، خوارزمی، ج 2، ص 34 ـ 36؛ اللهوف، ص 113؛ تسلیة المجالس، ج 2، ص 311 ـ 313. با قدری اختلاف در مصادر.
- جهت اطلاع بیشتر پیرامون شهادت حضرت علی اکبر علیهالسلام رجوع شود به امامشناسى، ج 15، ص 318 ـ 330.
- سورۀ شعراء (26) آیۀ 227.
- سورۀ شعراء (26) آیۀ 227.
- تفسیر القمی، ج 2، ص 125.
