روح و ادراک داشتن اجرامِ سماوی

آیات قرآن بر این مطلب دلالت دارد؛ مگر دربارۀ ستون حنّانه¹ ما نداریم که وقتی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به آن تکیه می‌کردند و وقتی منبر ساختند و آمدند بر روی منبر قرار گرفتند، ستون حنانه ناله کرد و صدای او را شنیدند! ² اگر چوب شعور و ادراک نداشته باشد که ناله نمی‌کند.مگر نداریم که تمام آسمان و زمین بر امیرالمؤمنین و بر سیّدالشهدا علیهما السّلام گریستند؟!³ اینها همه هست دیگر اینها همه روح و جان دارند. 

پرده برداشتن از گوش‌های کَر و چشمان کور ما، معجزۀ اصلی پیامبر

معجزه‌ای که پیغمبر اکرم می‌کند این نیست که آنها را به زور وادار به یک عملی کند؛ نه! آنها در مقام اطاعت و تسلیم‌اند. معجزه‌ای که پیغمبر اکرم می‌کند و ریگ در دست آن حضرت شهادت به وحدانیّت خدا و رسالت پیغمبر می‌دهد؛⁴سوسمار در مقابل آن حضرت شهادت به وحدانیّت خدا و رسالت پیغمبر می‌دهد؛⁵ درخت و شجر در مقابل آن حضرت، شهادت به رحمانیّت و وحدانیّتِ خدا و رسالت پیغمبر می‌دهد؛⁶ این‌طور نیست که [پیغمبر] آنها را خواهی و نخواهی به صدا در بیاورند، نه! صدای رسالت و شهادت بر رسالت و اطاعت و اِنقیاد، در تمام موجودات وجود دارد! معجزۀ پیغمبر این است که این گوشهای کر ما را پرده بردارد این را بشنویم، قضیه این است و این همیشه هست؟! معجزۀ پیغمبر این است که حجاب را از دیدگان ما برمی‌دارد که ما با آن گوش باطن آن صدا را بشنویم و احساس کنیم ، و الاّ همیشه شهادت به وحدانیّت پروردگار و رسالت پیغمبر در هر شجر و مَدَری هست. قضیّه ا ین است!.

تمام اینها روح و ادراک دارند و تمام اینها ولایت را احساس می‌کنند و تمام اینها مقام ولایت و نبوّت را می‌فهمند؛ منتها [اگر] ما در آن عالَم و حیطۀ ادارکات آنها قرار بگیریم، ما هم ادراک می‌کنیم.

اشعار حاجی سبزواری دربارۀ روح و ادراک موجودات