آغاز رسالت و امر به تبلیغ و ترویج اسلام
16موسی سزاوارتر بود؛ چون شب بود و تنها بود، و آن حالت وحی در یکچنین موقعیّتی در او تأثیر میگذاشت! لذا این مطلب خیلی بعید است.1
در اینجا باید به این نکته توجّه کرد که روایاتی که از ائمّه علیهم السّلام و پیغمبر اکرم وارد است، دارای مضامین و معانی متفاوته، و بر حسب مقامات و درجات است. حالاتی که برای انسان دست میدهد بهواسطۀ قرب پروردگار و بهواسطۀ تجلّیات خداوند متعال، و تأثیر این حالات بر بدن انسان، مطلبی نیست که بر اهل عرفان و سیر مخفی و پوشیده باشد. ما در حالات بزرگان و اولیا مییابیم که بهواسطۀ قدرت و قوّت و جاذبۀ آن نور و تجلّی پروردگار و تأثیر آنها بر بدن، حالتی برای آنها پیدا میشود که به روی زمین میافتند و ممکن است مدتها مَغشیٌ علیه باقی بمانند، ممکن است تب کنند و ممکن است دچار ناراحتیهای جسمی بشوند.2 ما در حالات امیرالمؤمنین
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون کیفیّت نزول وحی و اقوال مختلف در زمینۀ ثقالت نزول وحی بر قلب مبارک پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم، رجوع شود به المیزان فی تفسیر القرآن، ج 20، ص 63؛ روح مجرّد، ص 662؛ مفاهیم القرآن، ج 3، ص 330 ـ 332.
- التوحید، شیخ صدوق، ص 115:
«عن عُبَیدِ بنِ زُرارَةَ عن أبیهِ قال: قلتُ لِأبیعَبدِاللهِ علیه السّلام: جُعِلتُ فِداکَ! الغَشیَةُ الَّتی کانَت تُصیبُ رسولالله صلّی الله علیه و آله و سلّم إِذا أُنزِلَ عَلَیهِ الوَحیُ؟ فَقالَ: ”ذاکَ إِذا لم یَکُن بَینَهُ و بَینَ اللهِ أحَدٌ، ذاکَ إِذا تَجَلَّی اللَهُ لَهُ!“ قال: ثُمَّ قال: ”تِلکَ النُّبوَّةُ یا زُرارَةُ، و أقبَلَ بِتَخَشُّع.“»
ترجمه: «عبید بن زراره از پدرش نقل میکند که به امام صادق علیه السّلام عرض کردم: فدای شما شوم! حالت غشیهای که به رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم اصابت مینمود هنگامی که وحی بر ایشان نازل میشد، چگونه بود و چه دلیلی داشت؟
حضرت فرمودند: ”این حالات وقتی بود که بین ایشان و بین خداوند واسطهای نبود و خداوند بدون واسطه بر پیامبر اکرم تجلّی مینمود!“ سپس حضرت فرمودند: ” ای زراره، این حالت پیامبری و نبوّت است، و سپس حضرت با حال خشوع و خضوع به خداوند رونمود.“» (محقّق)

