شروع دعوت علنی، معنای سنت و برخی از سنن رسول خدا
13بنابراین، امیرالمؤمنین علیه السّلام میفرماید:
و اقتَدوا بِهَدْیِ نَبیِّکُم، فَإنّهُ أفضَلُ الهَدْیِ؛ و استَنّوا بِسنّتهِ، فإنّها أهدَی السُّنَنِ؛1 «اگر میخواهی دنبال هدایت بروی، ببین پیغمبر چهکار میکرد، تو هم همان کار را انجام بده! و اگر میخواهی به سنّتی تأسّی کنی، پس به سنّت پیغمبر تأسّی کن؛ چراکه بهترین سنّتها است!»
و در آیۀ قرآن داریم:
﴿لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِي رَسُولِ ٱللَهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ لِّمَن كَانَ يَرۡجُواْ ٱللَهَ وَٱلۡيَوۡمَ ٱلۡأٓخِرَ وَذَكَرَ ٱللَهَ كَثِيرٗا﴾.2
«اگر کسی میخواهد به این هدف برسد و میخواهد به مقام وصل و به آخرین مرتبه از مراتب کمال برسد و رجاءِ خودِ خدا را دارد و رجاء آثار و ظواهر خدا را دارد که عبارت است از نعیم و بهشت و نعمتهای پروردگار و امثال ذلک، باید به سنّت پیغمبر تأسّی کند و از آن پیروی نماید!»
کیفیّت تأسّی به سنّت
حقیقت معنای سنّت
حالا سنّت چیست و به چه مطالبی سنّت گفته میشود تا اینکه انسان بتواند تأسّی کند؟ آیا هر فعلی که پیغمبر انجام میداد، سنّت است؟ و به هر عملی و به هر جزئیای از جزئیّاتی که آن حضرت انجام میداد، سنّت میگویند؟ یا اینکه سنّت یک معنای دیگری دارد.
سنّت یعنی آن روشی که یک شخص بهعنوان یک ارزش و معیار در زندگی پیش میگیرد، این را سنّت میگویند. امّا فلان کار جزئی که شخصی انجام میدهد، سنّت نیست و به آن سنّت نمیگویند؛ مثلاً اگر شخصی از فلان غذا خوشش میآید، این سنّت او نیست.
لزوم تأسّی به سیره و سنّت همۀ معصومین علیهم السّلام
شکّی نیست در اینکه مسئلۀ پرداختن به سنّت، در وجود پیغمبر اکرم خلاصه و محدود نمیشود. حالا آیا معنای پرداختن و تأسّی به افعال و کردار پیامبر این است
- نهج البلاغة (صبحی صالح)، ص 163، خطبه 110.
- سوره احزاب (33) آیه 21.

