کیفیت هجرت پیامبر اکرم به مدینه و آثار عشق خدا در سیر الی اللَه
10راه خدا راه اطاعت و بندگی است؛ راه مخالفت و سرپیچی نیست، راه انحراف نیست! شما وقتی میخواهید مسیری را طی کنید باید از روی جاده و آن خیابان خودش حرکت کنید، اگر از بیراهه بروید هیچگاه به آن مقصدی که این مسیر به آن منتهی میشود، نمیرسید. بنابراین اگر انسان راهی را برخلاف دستور در پیش بگیرد، امکان ندارد که این راه به مقصد برسد، بلکه از یک جای دیگری سر درمیآورد.
ترسـم نرسی به کعبه ای اعـرابی *** کاین ره که تو میروی به ترکستان است1 راه یک راه دیگر است، و آنچه را که پروردگار دستور داده است، مطلب دیگری است!
امّا راجع به سخن محدّث نوری باید عرض کنم:
تمام این مطالب برای این است که بدون اینکه یک نفر در مسئلهای تخصّص داشته باشد و اهل فن باشد، بخواهد اظهار نظر بکند. مسائلی که جهت نفسانی دارد، باید در حیطۀ بحث از امور نفسانی از آنها صحبت شود؛ و مطالبی که مربوط به ظاهر است، باید در جای خودش از آنها صحبت شود. خلط بین این دو قضیّه باعث میشود که قضاوت در مورد دیگری نیز قضاوتی ناصواب و خلاف باشد.
جناب محدّث بزرگوار! شما که از این امور اطّلاعی ندارید، شما که در مباحث معنوی و مسائل حقیقی و عرفان عملی و نظری تفحّص نکردهاید و تنها بارزه و خصوصیّت شما بحث از احوال روات حدیث و رجال است، نمیتوانید در این مورد اظهار نظر بکنید؛ اظهار نظر میکنید و چهبسا ممکن است نظر شما درست درنیاید!
امام صادق علیه السّلام از پیغمبر اکرم صلّی اللَه علیه و آله و سلّم روایت میکنند:
إنّ الجَنّةَ لَأعشَقُ لِسَلمانَ مِن سَلمانَ لِلجَنّةِ؛2 «آنقدر که جنّت به دیدار سلمان اشتیاق دارد و عاشق دیدار سلمان است، آنقدر سلمان توجّهی به بهشت ندارد!»
یا اینکه بعضی از علمای شیعه روایتی نقل میکند از پیغمبر اکرم که فرمودند:
أفضَلُ النّاسِ مَن عَشِقَ العِبادةَ فعانَقَها و أحَبَّها بِقَلبِه و باشَرَها بِجَسَدِه و تَفَرَّغَ لَها، فَهوَ لا یُبالی عَلیٰ ما أصبَحَ مِنَ الدُّنیا، عَلیٰ عُسرٍ أم عَلیٰ یُسرٍ!3
- گلستان سعدی، باب دوّم در اخلاق درویشان، حکایت 6.
- روضة الواعظین، ج 2، ص 282، با قدری اختلاف.
- الکافی، ج 2، ص 83؛ مشکاة الأنوار، ص 112؛ بحار الأنوار، ج 67، ص 253.

