تشخیص سیرۀ پیامبر و ائمه اطهار براساس ملاکات یقینی
18قضایا را جلو میآورد تا به همانجا میرسد، بعد فیلم را نگه میدارد و میگوید: حالا تماشا کن! دوباره حرکت میدهد و این دستگاه شروع به گردش میکند و همینطوری میآید و میآید تا همانجایی که خدا میخواهد مچ را بگیرد، دوباره نگه میدارد و میگوید: نگاه کن اینجا چهکار کردهای! و دوباره همینطور... البتّه من دارم مثال میزنم، آنجا اینطوری نیست، آنجا عالمِ تجرّد است و انسان عین واقعیّت را میبیند.
خب حالا ما چهکار کنیم؟ این مسئله فقط مربوط به من و شما نیست، این مسئله یک حقیقت و واقعیّت است؛ هر کسی که ادراک و فهم و بصیرتش بیشتر است، تعهّد و مسئولیّتش هم بیشتر است.
﴿وَلَا تَقۡفُ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌ إِنَّ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡبَصَرَ وَٱلۡفُؤَادَ كُلُّ أُوْلَـٰٓئِكَ كَانَ عَنۡهُ مَسُۡٔولٗا﴾.1
لزوم عقلی و وجوب فطری تبعیّت از أعلم
در آیۀ شریفۀ قرآن، حضرت ابراهیم علیٰ نبیّنا و آله و علیه السّلام در خطاب به عموی خود، آزر میفرماید:
﴿يَـٰٓأَبَتِ إِنِّي قَدۡ جَآءَنِي مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَمۡ يَأۡتِكَ فَٱتَّبِعۡنِيٓ أَهۡدِكَ صِرَٰطٗا سَوِيّٗا﴾؛2 «چون من علمی دارم که به تو داده نشده است، باید بهدنبال من بیایی!»
یعنی: ملاک عمل را أعلمیّت قرار میدهد؛3 علم و یقینی که خداوند به حضرت ابراهیم عطا کرده است، به آزر عطا نکرده است! چون عطا نکرده است و آزر هم این مسئله را میبیند و این قضیّه را ادراک میکند، باید بهدنبال حضرت ابراهیم برود؛ اگر نرود مسئول است و خدا در روز قیامت از فؤادش سؤال میکند: تو که أعلمیّت را احساس کردی، تو که روشنایی را احساس کردی، تو که مرتبۀ
- سوره اسراء (١٧) آیه ٣٦.
- سوره مریم (١٩) آیه ٤٣.
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون وجوب عقلی و شرعی رجوع به أعلم، رجوع شود به رسالۀ اجتهاد و تقلید، ص ٢٩٢، تعلیقه ١.

