
معنای معروف و منکر در فرهنگ اسلام و جاهلیت(1)
1 تفسیرآیه شریفه: خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلينَ. 2 تبیین معنای معروف و منکر و ملاک تعیین آن. 3 تفسیرآیه شریفه: وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ و... 4 عمل مردم و توده نمی تواند ملاک برای معروف و منکر باشد. 5 دیدگاه نادرست اعراب جاهلی در ارتباط با زنان و دختران. 6 تفسیرآیه شریفه: وَ إِذا بُشِّرَ أحَدُهُمْ بِالْأُنْثى ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَ هُوَ كَظيمٌ... 7 توضیحی در ارتباط با کیفیت نادرست اداء مناسک حج در زمان جاهلیت. 8 هر عملی که موجب تهییج و تحریک غرائز و شهوات در وجود انسان شود به حکم عقل و فطرت و شرع محکوم است. 9 درختکاری و سرسبز نمودن قبرستانها با مبانی و ملاکات اسلامی درتعارض و تضاد است. 10 فرمایش مرحوم قاضی در ارتباط با زمان و کیفیت زیارت اهل قبور.
معنای معروف و منکر در فرهنگ اسلام و جاهلیت(1)
9این مسئلۀ گلکاری فیحدّنفسه خوب است، ولی پیاده کردن این مسئله در این جایگاه، چون مخالف با آن ملاک شرع است، اشکال دارد و نباید انجام داد!
تعارض استحباب صلۀ رحم در ایّام نوروز با حرمت إحیای سنّت غیراسلامی نوروز
منبابمثال: صلۀ رحم خیلی خوب است، دید و بازدید با اقوام خیلی خوب است، رفتوآمد با آنها موجب ائتلاف و استیناس میشود؛ تمام اینها خوب است! چقدر ما در روایات راجع به این رفتوآمدها تأکید داریم! چقدر راجع به الفت تأکید داریم:
خداوند جامعهای را که باهم در انس و الفت نباشند، مبغوض میدارد؛ و خداوند جامعۀ مسلمینی را که با هم در انس و ائتلاف باشند، محبوب میدارد!1
اینقدر ما روایات و دستور و امثال ذلک در مورد رفتوآمدها و صلۀ رحمها و رسیدن به حوائج دیگران تأکید داریم، إلیماشاءاللَه!2 تمام اینها بهجای خود محفوظ؛ امّا دید و بازدید در نوروز اشکال دارد و نباید انجام داد، چون این سنّت، سنّت فُرس و سنّت جاهلی است و اسلام این سنّت را محکوم کرده است! نوروز نباید در اسلام باشد و عید نوروز حرام است!3
منصور دوانیقی در سالی که میخواست به مکّه برود و مصادف با ایّام حَمَل شده بود، به مدینه آمد و بار عام داد: ایّام نوروز است، افراد تشریف بیاورند و صله بگیرند! به دنبال موسی بن جعفر فرستاد، حضرت پیغام دادند که من نمیآیم، با این عبارت:
إنّه سنّةُ الفُرسِ؛
«این سنّت که هر سال نوروز را جشن بگیرند، سنّت فُرس، زرتشتیها، گبرها و افراد جاهلی است!»
و محاها الإسلامُ؛4
«اسلام این سنّت جاهلیّت را محو کرده و کنار گذاشته است.»
بالأخره اسلام هم خودش مکتب دارد، ما که مثل سابقیها و شاهنشاه نیستیم که بگویند: «ما تاریخ دو هزار و پانصد ساله داریم!» ما که مثل این ملّیون نیستیم که بگویند: «ما اوّل ایرانی هستیم و بعد مسلمانیم!» مبارک خودشان باشد! ما مسلمانیم؛ چه ایرانی باشیم، چه افغانی باشیم، چه هندی باشیم، چه پاکستانی و چه عرب! مسلمان، مسلمان است؛ چه فرقی میکند؟!
- نهج البلاغة (عبده)، ج 3، ص 77.
- رجوع شود به الکافی، ج 2، ص 150 ـ 157.
- جهت اطّلاع بیشتر از دیدگاه اسلام دربارۀ نوروز، رجوع شود به نوروز در جاهلیّت و اسلام.
- مناقب آل أبیطالب علیهم السّلام، ج 4، ص 318.
