
جایگاه ولایت و حقیقت عاشورا در مکتب عرفان شیعی
درسهایی از سیرۀ معرفتی مرحوم قاضی، مرحوم حدّاد و علامۀ طهرانی رضواناللهعلیهماجمعین
جایگاه ولایت و حقیقت عاشورا در مکتب عرفان شیعی
21جواب: البته این مسئله را من تا حدودی در جلد دوّم اسرار ملکوت توضیح دادهام. مسئله عاشورا یک مسئله دیگر است. اوّلاً: ما باید بدانیم که عاشورا یک جریانی است که مدیریت آن را امام معصوم به عهده گرفته و این نکته، نکتۀ اساسی است؛ یعنی عبارتی را من به شما گفتم که هرچه راجع به آن فکر کنید، باز هم کم فکر کردهاید. امامی که قبل از جریان عاشورا هم امام بود.1 و این مسئله، مسئلۀ اساسی است. از این نکته ما غافلیم؛ یعنی در فرهنگ شیعه این مسئله آنطوری که باید و شاید هنوز باز نشده است.
جنگهای زیادی در تاریخ اتّفاق افتاده است، ظلمهای زیادی بر افراد بشر روا رفته، خیلی از افراد و خیلی از اطفال کشته شدهاند، حتّی ممکن است طفل شیرخواره هم در بسیاری از این قضایا و وقایع، مظلوم واقع شده باشد؛ امّا جریانی که عاشورا را عاشورا کرده، اینها نیست. در همین جنگ بین ایران و عراق واقعاً این بعثیها چه جنایتی بود که نکردند! یک مشت افراد قسیّ القلب و حیوان و وحشی که ـ اگر همۀ آنها را نگوییم، خیلی از آنها ـ واقعاً هیچ بویی از انسانیّت نبرده بودند. چند هواپیما یک شهر یا یک دِه را مسموم کنند و بچّۀ شیرخواره، پیرزن و پیرمرد چندین ساله، و افراد بیگناه همه را از بین ببرند و بکشند؛ آخر این چه حسابی است؟ این مسئله در چه قانونی میتواند قرار بگیرد؟!
تفاوت واقعۀ عاشورا با سایر جنگهای زمان پیامبر اکرم و امیرالمؤمنین علیهما السّلام
در جریان عاشورا مسئله خیلی فرق داشت. رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم هم جنگهایی داشتند ـ مُسلّماً رسول خدا از سیّدالشّهدا که بالاتر است ـ و امیرالمؤمنین علیه السّلام هم جنگ صفّین و جنگ جمل و نهروان داشتند؛ ولی مسئلۀ عاشورا باز با تمام اینها تفاوت دارد! در مسئلۀ عاشورا تمام افراد میدانستند که شهید میشوند؛ این است مسئله! تمام افراد میدانستند که زنده نمیمانند، با این حال، عبارت آنها این بود که اگر هزار بار ما را قطعه قطعه کنند و دوباره زنده کنند، ما دست برنمیداریم!2 خب این یک لقلقۀ لسان و عبارتی نیست که همینطور بر زبان یک شخص بیاید؛ یعنی این چه واقعیّتی است که یک فرد آن را ادراک میکند و میفهمد و تا آخر میایستد، و مسئله به هرجا که میخواهد برسد، برسد! انسان خیلی راحت میتواند مطالب احساسی را بیان کند، ولی بین آن مطالب تا واقعیّت خیلی تفاوت است، خیلی تفاوت است!
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون احوال و دیدگاههای مرحوم حدّاد نسبت به مسئلۀ عاشورا، رجوع شود به روح مجرّد، ص 78 ـ 90؛ اسرار ملکوت، ج 2، ص 165 ـ 204.
- بحار الأنوار، ج 44، ص 392؛ الارشاد، ج 2، ص 91.
