بصیرت، ویژگی دعوت پیغمبر و خصوصیت تابعین ایشان
17تلاش منافقین برای مقابله با حق
منافقین در زمان رسول خدا با دسائسی که انجام میدادند، توقع این را داشتند که دیگر بعد از رسول خدا مسئله دست خودشان بیفتد. دربارۀ آن شخص منافق، نعمان فهری، که ظاهراً آیۀ: ﴿سَأَلَ سَآئِلُۢ بِعَذَابٖ وَاقِعٖ﴾1 در قرآن هم راجع به او نازل شده است، در تفسیر مجمع البیان از امام صادق علیه السلام است که میفرمایند:
وقتی که این شخص نگاه کرد و دید پیغمبر اکرم در ملأ عام امیرالمؤمنین را به وصایت و خلافت منصوب کرده است، آمد پیش رسول خدا گفت: ”یا رسول خدا، به ما گفتی شهادت به توحید بدهید و دست از شرک بردارید، برداشتیم؛ به ما گفتی شهادت به رسالت تو بدهیم، این کار را انجام دادیم؛ به ما گفتی نماز بخوان، خواندیم؛ روزه بگیر، گرفتیم؛ زکات بده، دادیم؛ حج انجام بده، انجام دادیم؛ این کافی نشد که آمدی بعد از خود، این پسر را (اشاره به امیرالمؤمنین) به خلافت بعد از خودت نصب کردی؟! آیا این مطلب را از طرف خود میگویی یا از طرف خدا میگویی؟!“ حضرت فرمودند: ”قسم به آن کسی که جانم در دست اوست، این مسئله از طرف خدا است.“ آمد بیرون دستها را رو به خدا کرد (معلوم است خدا را قبول داشته است): ”أللَهمّ إنْ کانَ هذا هوَ الحقُّ مِن عندِک فأمطِرْ علَینا حِجارةً مِن السَّماء؛ خدایا اگر این حق از ناحیۀ تو است، سنگی از آسمان بفرست یا عذابی را بر ما بفرست و ما را هلاک کن!“ در جا سنگی از آسمان آمد و از شکم او بیرون آمد و بر زمین افتاد.2
یعنی حاضر است از بین برود، ولی در مقابل حق بایستد! حاضر است وجودش از بین برود، اما زیر بار حق نرود!
چرا باید اینطور باشد؟! چه چیزی برای ما عزیزتر از وجود ما است؟! چرا ما قدر این وجود را نمیدانیم؟! چرا قدر این استعداد و سعهای را که خدا به ما داده است، نمیدانیم؟!
- سوره معارج (٧٠) آیه ١. امام شناسی، ج ٩، ص ١٢٣:
«درخواستکنندهای از عذاب روز قیامت که حتماً واقعشدنی است، پرسش کرد.» - مجمع البیان، ج ١٠، ص ٥٣٠، با قدری اختلاف.
- سوره معارج (٧٠) آیه ١. امام شناسی، ج ٩، ص ١٢٣:

