
معرفت و ولایت
نیمه شعبان 1432 هـ.ق
معرفت و ولایت
40من نمیدانم این «مصلحت» چه وقتی تمام میشود؟ این چطور مصلحتی است که بنده نمیفهمم و هیچ کس دیگری هم نمیفهمد، فقط این مصلحت را یک نفر میفهمد! من این مصلحت را نمیفهمم!
ابوبکر در نامهای به پدرش مینویسد: «مصلحت مسلمین اقتضا میکرد که من را بهعنوان اینکه سنّم بیشتر است بهجای علی بگذارند!» پدرش گفت: «من که پدر تو هستم و سنّم از تو بالاتر است! چرا من را نگذاشتند!»1 پدر او، او را قبول نداشت و میگفت: «اگر به سن است من که بابای تو هستم!»
همین میشود که فلان آقا میگوید: «مصلحت اقتضا کرد که سقیفۀ بنیساعده درست بشود!»2 بنده نوشتۀ آن را هم دارم! با اینکه او شیعه است، معمّم است، ظاهرالصلاح است و... ولی میگوید: «مصلحت اقتضا کرد که مردم سقیفه درست کنند!»
امام عسکری از قول امیرالمؤمنین میفرماید:
«فیهم قال الله عزّوجلّ: ﴿أُوْلَـٰٓئِكَ يَلۡعَنُهُمُ ٱللَهُ وَيَلۡعَنُهُمُ ٱللَّـٰعِنُونَ﴾»3؛4 خدا در حقّ اینها گفته است: اینها کسانی هستند که خدا اینها را لعنت میکند و ملائکه هم این علما را لعنت میکنند و جن و انس هم لعنت میکنند!
این کلام، کلام امیرالمؤمنین است و ناقل آن امام عسکری است. یعنی سندش امام عسکری است، پس دیگر ضعیف نیست! آخر هرچه هست فوراً اشکال میکنند! میبینند که در نهج البلاغه خطبات توحیدی است، خیلی راحت میگویند: «نهج البلاغه که سند ندارد!»5 یا میبینند که در عیون أخبار الرّضا علیه السّلام مسائل توحیدی
- . الاحتجاج، ج 1، ص 88.
- . رجوع شود به همین کتاب، ص 232.
- . سوره بقره (2) 159.
- . الاحتجاج، ج 2، ص 458.
- . ولایت فقیه در حکومت اسلام، ج 2، ص 176:
«سند نهج البلاغه کافی است که به سید رضی برسد! و با وجود ایشان احتیاج به سند دیگری نداریم. بعضی گفتهاند: ”سند نهج البلاغه مقطوع است و سید رضی مطالب آن را مُرسلاً نقل نموده و آنها را به امام علیه السّلام نرسانده است، و لذا حجّیت ندارد.“ این کلام، بسیار سخیف و بهکلّی از درجۀ اعتبار ساقط است؛ زیرا سید رضی أعلیٰ مَقامًا وَ أرفَعُ مَنزِلَةً وَ أجَلُّ شَأنًا است از اینکه چیزی را به امیرالمؤمنین علیه السّلام بالقطع و الیقین نسبت دهد، درحالتیکه برای او بالعلم و الیقین ثابت نشده باشد. بنابراین اتقان سند نهج البلاغه ـ علاوه بر مضمون و متن منحصر بهفرد آن، که تحقیقاً از مقام ولایت صادر گشته است ـ إتقان خود سید رضی است. بنابراین هرگاه مطلب به نهج البلاغه رسید، دیگر بحث از سند آن مثل بحث از سند قرآن است که مقطوعٌبه است.»
همچنین جهت اطلاع از سند فرمایشات امیرالمؤمنین علیه السّلام در نهج البلاغه رجوع شود به تمام نهج البلاغة، سید صادق موسوی؛ مستدرک نهج البلاغة، هادی آلکاشفالغطاء؛ الدلائل و المسائل، هبةالدین حسینی شهرستانی، ج 5؛ مصادر نهج البلاغة، عبدالله نعمة؛ اسناد و مدارک نهج البلاغه، محمد دشتی؛ روات و محدّثین نهج البلاغه، محمد دشتی؛ مصادر نهج البلاغة و أسانیده، عبدالزهراء حسینی.
