وظایف طلاب علوم دینی

من یک نامه‌ای نوشته بودم ـ همین بیوگرافی¹ دوّم² مرحوم آقا ـ و یک‌مقداری نظرات خودم را که مبانی مرحوم آقا را توضیح می‌داد در آنجا آورده بودم. این نامه به لبنان رفت. ببینید، ما با رفقا این‌طور هستیم! آنها این نامه را مطالعه کرده بودند و بعد برای من چند صفحه سؤال فرستادند. یکی از آن سؤال‌ها این بود که: «آیا این مطالبی را که شما نقل می‌کنید، توضیح مکتب آقا است یا اشکال بر مکتب آقا؟!» ببینید! «می‌خواهید توضیح بدهید یا...؟!» چه کسانی این سؤال را مطرح کردند؟ کسانی که از من دستور می‌گیرند! البته من که استاد نیستم، بلکه همان دستوراتی که مرحوم آقا فرموده‌اند را به آنها می‌گوییم؛ همان‌هایی که خودتان عمل می‌کردید، به همان کیفیت! حال شما اسمش را دستور می‌گذارید، ولی خُب اشتباه است! در واقع همین مسایلی است که با رفقا مطرح می‌شود.

من نیامده‌ام که یک مُشت افراد مانند چوب و با تعبد [به دنبال خود راه بیندازم]! نه، تمام هدف و نیت من این است که افراد همیشه از دیدگاه روشن با مطالبی که مطرح می‌شود برخورد داشته باشند و من همیشه جای اعتراض را دارم.

بعد وقتی‌که این مطالب مطرح شد، یکی‌یکی شروع کردم به پاسخ و جواب دادن: «این مطلب به این دلیل است، این مطلب به این دلیل است و...!» حال آیا باید به من بربخورد که چرا آمده‌اید به من ایراد می‌گیرید؟! نه، تازه بیشتر خوشحال شدم و گفتم: الحمدلِلّه افرادی هستند که دنبال فهم و دنبال فهمیدن و درک کردن هستند. چوب به‌درد ما نمی‌خورد!

کسی در اینجا می‌تواند حرکتی داشته باشد که براساس فهم باشد. این مطالب که: «فهم را بگذار کنار؛ این وادی، وادی عشق است! علم را بگذار کنار؛ این حجاب، حجاب اکبر است!» به‌درد پای منقل و تریاک و وافور و... می‌خورد. اگر در مکتب‌های دیگر هست، در مکتب مرحوم پدر ما این حرف‌ها نبوده است! در مکتب مرحوم پدر ما، فهم و درستی عمل بوده است و نتیجه‌اش را هم از مسائلی که پیش آمده است خودمان داریم می‌بینیم که دیگران با ما چه کردند و ما با دیگران چه کردیم! دیگران گفتند: «سلام کردن خلاف است!» ما گفتیم: «بلند شوید و به خانۀ‌ آنها هم بروید!» هان! آن یک طرز برخورد و این‌هم یک طرز برخورد! آن‌وقت مسئله چه می‌شود؟ مسئله این می‌شود که می‌گویند: «آقا، ما شرمنده هستیم که در این مدت شش سال فلان کار را کردیم!» بسیار خُب، نتیجه‌اش این است دیگر! حالا مدام بگو: «من عارف هستم و من فلان هستم و من انتساب به فلان [بزرگ] دارم!» انتساب داشته باش، عارف باش، هرچه می‌خواهی بگویی بگو! ولی این مسیر تو مسیر اولیای خدا نیست.