وظایف طلاب علوم دینی

و همین‌طور در رفت و آمد و حضور و غیاب بایستی کاملاً رعایت مسائل شود، و باید بدانید که اگر از دیگران یک غیبت یا یک تأخیر ناموجّه است، از ما که منتسب به مرحوم آقا هستیم صد مقابل ناموجّه است! صد مقابل! چرا؟ چون ما فقط خودمان نیستیم، بلکه منتسب به مکتبی هستیم که آن مکتب دارد خودش را حق نشان می‌دهد و تِز¹ ارائه می‌دهد و سایر مکاتب را به زیر سؤال می‌برد! دقت کردید؟! این مکتب، دارد سایر مکاتب را به زیر سؤال می‌برد! آن‌وقت اگر بگویند که: «ای بابا، نگاه کن و ببین اینها که خودشان مدعی هستند چه هستند!» دیگر در این‌صورت خطای ما به همان حدّ عادی نخواهد بود!

مثل‌اینکه خیلی صحبت کردیم! اگر رفقا مطلبی یا سؤالی دارند بفرمایند.

ملاحظاتی در باب حضور طلاب در جامعه

سؤال: برای رعایت حرمت لباس و عمامه باید چه کرد؟

جواب: راجع به حرمت لباس و عمامه هم همین است. حرمت لباس و عمامه مسئلۀ زائدی نیست که انسان بخواهد ببیند چه کند! بلکه حرمت لباس همین است که نظم را رعایت کند؛ در میان مردم متوجه صحبت باشد؛ اگر به همین کیفیت با افراد شوخی می‌کند، وقتی‌که جلوی افراد است رعایت کلام خود را داشته باشد؛ حرکاتی که افراد عادی انجام می‌دهند را انجام ندهد و دیگر هرجایی نمی‌تواند برود. برای معمّم رفتن به بعضی از جاهایی که به‌طور کلی مردم عادی رفت و آمد دارند صحیح نیست.

علیٰ‌کلّ‌حال این عمامه و لباس آن‌چنان مسئلۀ شاقّی بر انسان نیست که انسان خودش را در گیر و بند قرار بدهد! لذا اگر آن کیفیت رفتار و حرکت عادی که قاعدۀ یک فرد عاقل در عرف است را انجام بدهد، رعایت لباس شده است؛ البته با توجه به اینکه انسان بداند الآن در یک موقعیت والایی قرار گرفته و بیشتر مورد توجه مردم است.

آنچه که می‌خواستم راجع به عمامه و... خدمتتان عرض کنم، در این زمینه صحبت شد و به این کیفیت مسئله را مطرح کردیم. إن‌شاءالله احتمال دارد ـ احتمال، نه‌اینکه بخواهم قول بدهم ـ که همان روز چند کلمه‌ای هم راجع به این مسئله صحبتی داشته باشیم.²