مرتب سازی:
جایگاه علوم الهی در مقایسه با علوم دیگر
19الآن وضعیت به گونهای است که میتوانید بار خودتان را ببندید و خوب مطالعه و دقت کنید و خوب به مطالب برسید. درسی را که میخوانید، قبلاً آن را پیشمطالعه کنید. فردا وقتی درس را خواندید، بلا فاصله بعد از درس آن را یک نگاه کنید و نگذارید به منزل بیایید و بعد کتاب را باز کنید! بلکه همان بعد از درس ـ ولو اینکه پنج دقیقه یا ده دقیقه فاصله است ـ بیایید در حیاط بنشینید و همان درسی را که خواندهاید دوباره مرور کنید! این مرور از دو ساعت مطالعه برای شما مفیدتر است! همین ده دقیقه! و بعد خلاصهای از آن بنویسید؛ مثلاً از هر صفحهای دو خط خلاصه بنویسید و هر هفته این خلاصه را مرور کنید! خیلی هم وقت نمیگیرد. یعنی اگر هر روز دو سطر خلاصهنویسی کنید و در ماه دو سه مرتبه مرور کنید، دیگر در ذهنتان میماند و از بین نمیرود.
شواهد ادبی و بلاغی و اشعاری که بهعنوان شاهد در کتب ادبی ذکر میکنند را حفظ کنید؛ اینها خیلی بهدرد انسان میخورند! خلاصه، در مباحثه دقت کنید و از مطلبی که هنوز متوجه نشدهاید رد نشوید. در درسهایی که میخوانید، فرض کنید میخواهید در آن درس نظر بدهید، و بعد ببینید آیا نظر شما با نظر کتاب یکی است یا فرق میکند؟ و اگر فرق میکند، دلیل آن چیست و دلیلش را پیدا کنید. یعنی اینطور نباشد که تصور کنید آن مطلبی که کتاب گفته لوح محفوظ است و دیگر مطلب تمام است! نه، کتاب را بهعنوان یک مرآت و آینه و وسیلۀ برای رشد و اظهار رأی خودتان بدانید، نه تمام مطلب!
آن زمانی که ما مطوّل میخواندیم، بهطور کلی مبانی ما با مبانی تفتازانی فرق داشت و اشکالات عدیدهای داشتیم و رأی ما اغلب به رأی سکاکی تمایل داشت تا به مطالب خود تفتازانی! و الآن هم همینطور است. حال تفتازانی هر کسی میخواهد باشد، خب باشد! تفتازانی که مقلَّد ما نیست.