
امیرالمؤمنین علیه السلام، مصداق صراط مستقیم
معنای تقرّب. حرکت تمام بشر بهسوی خدا، چه از روی معرفت و چه از روی قهر و غضب الهی. لزوم پیمودن صراط مستقیم و نزدیکترین راه به سمت خدا. امیرالمؤمنین علیه السّلام مصداق صراط مستقیم از هر جهت. لزوم پیروی از صراط مستقیم أمیرالمؤمنین. صراط امیرالمؤمنین، صراط نور محض. حیازت دو جنبۀ ملکوتی و بشری در امیرالمؤمنین علیه السّلام. راه امیرالمؤمنین، راه بهشت. راه بهشت آسان نیست!. فرازی از نامۀ امیرالمؤمنین به والی بصره در کیفیّت حکومتداری. امیرالمؤمنین علیه السّلام پدر معنوی امّت. تقدّم امام علیه السّلام در تمام جهات و مراتب، و تبعیّت بقیّۀ افراد از ایشان. پیغمبر مأمور جنگ بر تنزیل قرآن و امیرالمؤمنین مأمور جنگ بر تأویل آن. مخفی بودن قبر امیرالمؤمنین علیه السّلام به دستور خود حضرت. تأثیر شهادت امیرالمؤمنین علیه السّلام در کائنات .عقاب دنیوی قاتل امیرالمؤمنین. نماز خواندن شهیدان به همراه امام حسن علیه السّلام بر جنازۀ امیرالمؤمنین علیه السّلام. آشکار شدن موضع قبر امیرالمؤمنین علیه السّلام در زمان هارونالرّشید. آمدن حضرت خضر نبی به منزل امیرالمؤمنین علیه السّلام برای تسلیت. آتش زدن خیام حرم سیّدالشهدا علیه السّلام و حالات حضرت زینب سلام اللَه علیها.
امیرالمؤمنین علیه السلام، مصداق صراط مستقیم
6این آن صراط مستقیم امیرالمؤمنین است که نفسش او را به این امر الزام و وادار میکند و دنبال این کار حرکت میکند. امیرالمؤمنین حاکم است، حاکم یعنی سلطان؛ آنها هم همه در قصرهای خود خوابیدهاند و اطراف آنها را پاسبانان گرفتهاند و به مجالس شراب و غنا و رقص و ... میگذرانند.
مگر هارونالرشید شبها تا به صبح از این مجالس نداشت؟! داستان شبنشینیهای هارون و بزم هارون در کتب تواریخ معتبر ثبت است که بهترین دختران زیبا را از دنیا برای او میآوردند و بهترین زنان مُغَنّیه و مجالس سُکر تا صبح، شبها میگذراند!1 آن هم یک خلیفه است؛ یک خلیفۀ مؤمنین هم هست که شب که میشود نان و انبان به دوش میگیرد و نقاب میزند که کسی او را نشناسد، درِ خانۀ ایتام و بیوهزنان و مستمندان و چلاقها و کورها میبرد و قبل از اینکه صبح سپیده بدمد برمیگردد که کسی او را نشناسد! این هم یکقِسم کار است دیگر! آن هم دارای آن صفات است، این هم دارای این صفات است!
لزوم پیروی از صراط مستقیم أمیرالمؤمنین
حالا امیرالمؤمنین باید صفات خود را تبدیل به صفات او کند یا او باید خود را تبدیل کند؟! طبعاً او باید تبدیل کند؛ زیرا که طهارت و پاکی از مطالبی است که نفس انسان گواهی به حسن او میدهد؛ و قَذارت و پلیدی، نفس انسان گواهی به بدی او میدهد. همینطوری که میگوییم فلانکس زیباست و فلانکس زشت است؛ زشتی و زیبایی دو حکم نفس ما برای افراد است، حکم به خوبی و بدی هم همینطور است. پس عالَم باید خودش را با امیرالمؤمنین تطبیق کند، عبادتش را باید تطبیق کند، ایثارش را باید تطبیق کند، جهادش را باید تطبیق کند، امر به معروف و نهی از منکرش را باید تطبیق کند، صلۀ رحمش را باید تطبیق کند، عدالتش را باید تطبیق کند، قضاوت به حقّش را باید تطبیق کند، اسلامدوستی و فداکاری در راه پیغمبر خدا را باید با آن حضرت تطبیق کند؛ چون این صراط مستقیم است. بقیّه هم صراط هستند امّا صراطهای شکسته؛ پُلاند، امّا پلهایی که واریز کرده2، پلی است که از روی جهنّم میگذرد و مسافتش خیلی زیاد است، انسان بخواهد آن پل را طی کند و به مقصود برسد، پدرش درمیآید، آتش تمام اطراف او را میگیرد و زبانۀ آتشْ او را از پا درمیآورد.
- البدایة و النّهایة، ج ١٠، ص ٢٢٠:
«و ذکَرَ ابنُجَریر و غیرُه: ” أنّه کان فی دار الرّشید من الجَواری و الحَظایا و خَدَمِهنّ و خَدَمِ زوجتِه و أخَواته أربعةُ آلافٍ جاریَة، و أنّهُنّ حَضَرنَ یومًا بین یدَیه فغَنَّتهُ المُطرِباتُ منهنّ، فطَرَب جدًّا؛ و أمَرَ بمالٍ فنَثَرَ علیهنّ. و کان مبلَغُ ما حصل لکلِّ واحدةٍ منهنّ ثلاثةُ آلافِ درهمٍ فی ذلک الیوم.“رواه ابنعساکر أیضا.»
ترجمه: «ابنجریر (طبری) و غیر او ذکر کردهاند که: ”در قصر هارون چهار هزار کنیز که برای خودش و همسرش و خواهرانش بود، وجود داشت. و روزی همۀ آنها مقابل هارون حاضر شدند و خوانندگان آنها آوازهخوانی کردند و هارون خیلی به وجد آمد. اموال زیادی نثار آنها کرد، طوریکه به هر نفر از آنها سه هزار درهم رسید!“ ابنعساکر هم این مطلب را نقل کرده است.» (محقّق) - لغتنامه دهخدا، واریز کردن: [ک َ دَ] (مص مرکب) منهدم شدن . ریختن قسمتی از بنا در چاه و یا قنات و بنا و نظایر آن
- البدایة و النّهایة، ج ١٠، ص ٢٢٠:
