اهمیت و جایگاه علم در سلوک الی الله

ملاک در انتخاب کتب و دروس

این را در نظر داشته باشید، کتبی که فقط قاعده به شما یاد می‌دهند منتهی نحوۀ به کارگیری قاعده و نقد در آن نحوه و حل آن نقد را به شما ارائه نمی‌دهند دراین کتب ضعف وجود دارد. مغنی در این‌صورت کتاب خیلی مهمی است، مطوّل کتاب خیلی مهمی است، جامی بسیار کتاب [مهمی است]. ببینید اینها هم قاعده در اختیار شما می‌گذارند و هم کیفیت به کارگیری این قاعده و إشکالی که می‌شود، چطور می‌شود حل کرد [در اختیار شما می‌گذارند]. این [کتاب‌ها طلبه را] پخته می‌کند ورزیده می‌کند، یک حالت ورزش فکری را نسبت به کارگیری این قواعد در اختیار طلبه قرار می‌دهد. همین قضیّه نسبت به سایر مسائل و مطالب دیگر هم هست. فرض کنید که رسائل، الآن به جای رسائل کتاب‌های دیگر دارند می‌خوانند. بعضی از قدماء ـ که فوت هم کردند ـ آمدند رسائل را خلاصه کردند، مفت نمی‌ارزد! یک دوزاری نمی‌ارزد! چرا؟ چون فقط آمدند دوتا قاعده سرهم کردند و بعد هم گفتند که این هم نتیجه‌اش، دیگر نیامدند مثل شیخ انصاری [مطلب را بیان کنند]. آن [کار] کلّۀ شیخ انصاری می‌خواهد که بیاید و یک قاعده بیان کند و رد کند و ثابت کند و دلیل بیاورد و دوباره دلیل را فلان [نقض] بکند و این هی این‌طرف و آن‌طرف [بکند تا به نتیجه برسد]. مخصوصاً در مکاسب که دیگر کولاک می‌کند. همین این‌طرف و آن‌طرف کردن است که انسان را نسبت به آن تصمیمی که باید بگیرد توانا می‌کند که بالأخره نتیجه‌اش چه شد؟ تصمیم چه شد؟ آخر چه شد؟ که شما آمدی گفتی و بعد هم رد کردی و دوباره ثابت کردی و دوباره چه کردی! این ورزش فکری و این ورزیدگی که شیخ در مطالبش ارائه می‌دهد، طلبه را ورزیده می‌کند؛ دیگر صاف وقتی که یک کسی یک چیزی می‌گوید [بدون دلیل] نمی‌گوید آقا درست است. از این طرف می‌گوید این درست است از آن طرف یکی دیگر یک حرفی می‌زند می‌گوید آقا این درست است. نه! دیگر هر حرفی را نمی‌پذیرد، جای احتمال برای حرف می‌گذارد. ببینید قضیّه به کجاها می‌خورد؟ برای این جای احتمال می‌گذارد که شاید این مطلب الآن به‌صورت دیگری بیان شده است. بیست سال دیگر یکدفعه می‌بینید عجب! این کاری که الآن در این درس‌ها کردید بیست سال دیگر در فلان جاها آمد به دادتان رسید.