اهمیت و جایگاه علم در سلوک الی الله

سؤال: آیا طلاب مقدمات باید به روش طلاب زمان مرحوم آقا درس بخوانند یا آن روش به آن زمان اختصاص داشته است؟

جواب: فرقی نمی‌کند، درس درس است دیگر.

سؤال: چه دروسی ـ من که نمی‌توانم بخوانم این آقا چه نوشته، هر کس هست بیاید خودش بخواند ـ چه دروسی برای طلاب پایۀ یک توصیه می‌کنید؟

جواب: این را عرض کردیم که چه دروسی [به] همین کیفیتی است که هست [خوانده شود] و این چیزهایی که جدید آمده را خب طبعاً کنار بگذارید.

بهترین زمان برای ازدواج یک طلبه

به‌به این مسئلۀ سوم که خیلی مسئلۀ خوبی است.

سؤال: چه سنی برای ازدواج طّلاب توصیه می‌فرمایید؟

جواب: آن دیگر بسته به شرایط و خصوصیّات شخص دارد، حالا خیلی عجله نکنید! خیلی‌ها عجله کردند و پشیمان شدند و إن‌شاءالله هرچه دیرتر در این مخمصه گرفتار شوید به نفع شماست. هرچه بتواند طلبه درس‌ها را بگذراند به نفعش است. چون بالأخره هرچه انسان بخواهد از بعضی از مسائل و مطالب و اینها [فاصله بگیرد زمان بیشتری برای درس دارد]. قطعاً ازدواج یک محسناتی برای خودش دارد ولی همین اشتغال فکری که برای طلبه می‌آید این خودش از خیلی از مسائل مانع است. اگر طلبه بتواند عمدۀ درس‌هایش را بخواند ـ البتّه خب حالا ما می‌گوییم، این دیگر بسته به شرایط [هر فردی دارد] ـ، بتواند حدّاقل رسائل را بخواند و دیگر از مکاسب به بالا بخواهد ازدواج کند، این به نظر می‌رسد که بهتر باشد. چون وقتی که رسائل و اینها را تمام می‌کند دیگر بارش را بسته است، یعنی آنچه را که لازم است از ادبیات از اصول، از فقه و اینها، عمدۀ مطلب را گذرانده است، کفایه و مکاسب و اینها مربوط می‌شود به آن چیزها. البتّه باز می‌گویم این کلیّت ندارد. ممکن است که شرایط برای یک نفر مهیا باشد بتواند ازدواج بکند و از بعضی از مسائل راحت‌تر باشد. خلاصه خصوصیّات و شرایط و اقتضا [اهمیت دارد]، ولی معمولا این توصیه را می‌کردند که بگذارید از رسائل به آن طرف این ازدواج انجام بشود.