اهمیت و جایگاه علم در سلوک الی الله

راه حل جلوگیری از حواس‌پرتی در مطالعه

سؤال: برای دوری از حواس پرتی و درک صحیح راه حل بفرمایید؟

جواب: این هم یک مسئلۀ بسیار مهمی است که انسان یک وقت در شرایطی قرار می‌گیرد که اصلاً درس را نمی‌فهمد و در حال و هوای درس نیست؛ درس تمام می‌شود و متوجّه می‌شود که [چیزی متوجه نشده است]. در اینجا مهم‌ترین مسئله این است که اشتغال ذهنی نداشته باشد، این یک. دوم اینکه با حالت خواب‌آلودگی و خستگی سر درس نیاید. درس‌های خودش را در وقتی بگذارد که کاملاً نشاط داشته باشد، و اگر احساس می‌کند حال خواب می‌خواهد بیاید، یک آبی به صورتش بزند که فوراً دوباره حال تازه پیدا بکند. چون ممکن است فرض بکنید که یک‌دفعه در پنج ثانیه یک مطلبی استاد گفت و این آن مطلب را نفهمید، آنوقت دیگر همین‌طور بقیّۀ مطالب همین‌طور گنگ باقی می‌ماند. لذا یکی این است که خسته نباشد و آب به صورتش بزند و اشتغال فکری نداشته باشد و مطلب دیگر اینکه از قضایا و مسائل روز و این حرف‌ها دوری کند. این خیلی نقش مهم دارد که یک ذهن فقط برای مسائل علمی آماده است یا در کلّه‌اش از اخبار و احادیث و خبر و نمی‌دانم قضایا و حوادث و اینها آن‌چنان پر هست که دیگر جایی برای وارد شدن این مطالب ندارد.

قضایای جزئیّه با مطالب کلّیه در دو قطب مخالف قرار دارند. طلبه که می‌خواهد به مسائل کلی بپردازد نباید به قضایای جزئیه توجّه کند، به هر میزان که طلبه به مطالب جزئی، از اخبار، فیلم، تلویزیون و این قضایای مختلف بپردازد، به همان مقدار از توان درک مسائل کلی می‌ماند. حالا هر کسی می‌خواهد قبول کند هر کسی می‌خواهد نکند. طلبه به هر مقدار که به مسائل جزئی مثل اخبار و رادیو و تلویزیون و این چیزها، از همین مقوله بخواهد بپردازد قدرت برای درک [کلیات را از دست می‌دهد.] با یک دست دوتا هندوانه نمی‌شود برداشت، خدا این قدرت را نداده است، هر کسی یک هندوانه می‌تواند بردارد، فکر و قلب انسان نمی‌تواند جمع بین هر دو بکند مگر برای عدۀ خاصی که از مقام جزئیّت رد شدند و به کلیّت رسیدند. ما این‌طوری نیستیم ما باید به آن مطالب بزرگان بپردازیم.