پرسش و پاسخ راجع به اسرار و احکام حج
مرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس الله سرّه) در این جلسه که به صورت پرسش و پاسخ برگزار شده است، به سؤالاتی در باره حج پاسخ می‌دهد. مرحوم استاد، با بیان شیوا و ساده، به تناسب پرسش‌های مطرح شده، به نکات ذیل می‌پردازد: 1- برخی از احکام حج مانند نیت، تلبیه، قربانی، نیابت، غسل و ... 2- نکات مهم و کلیدی سلوکی مانند توجه به توحید در مکه و اذکاری که در مواقع مختلف باید گفت 3- مسائل تاریخی مربوط به اماکن زیارتی و عبادی 4- اسرار و حقایق برخی از مناسک حج مانند طواف و سعی این بیانات در شهر مقدس قم، در جمع کسانی که در آستانۀ تشرف به سفر معنوی حج بوده‌اند، ایراد شده است.
پرسش و پاسخ راجع به اسرار و احکام حج
توضیحات:
مرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس الله سرّه) در این جلسه که به صورت پرسش و پاسخ برگزار شده است، به سؤالاتی در باره حج پاسخ می‌دهد. مرحوم استاد، با بیان شیوا و ساده، به تناسب پرسش‌های مطرح شده، به نکات ذیل می‌پردازد: 1- برخی از احکام حج مانند نیت، تلبیه، قربانی، نیابت، غسل و ... 2- نکات مهم و کلیدی سلوکی مانند توجه به توحید در مکه و اذکاری که در مواقع مختلف باید گفت 3- مسائل تاریخی مربوط به اماکن زیارتی و عبادی 4- اسرار و حقایق برخی از مناسک حج مانند طواف و سعی این بیانات در شهر مقدس قم، در جمع کسانی که در آستانۀ تشرف به سفر معنوی حج بوده‌اند، ایراد شده است.
پرسش و پاسخ راجع به اسرار و احکام حج
13همۀ این هفت شوط عبارت است از [طواف در] هفت مرتبۀ عوالم از نظر طولی تا به مرتبۀ ذات برسد و خود کعبه هم که از او تعبیر به ذات می‌شود! بیت الله است دیگر، یعنی خانۀ خدا! خانۀ خدایی که با همۀ این خصوصیّات و آثار بنا نهاده شده است و این همان معنای طواف دور ولایت است.
قرائت سوره‌های سجده‌دار در نماز جماعت
سؤال: در نماز جماعت که می‌خوانند، اگر به سوره‌هایی که سجدۀ واجب دارند برسند تکلیف چیست؟
جواب: خب سجده کنید.
دعا و طواف برای دیگران
سؤال: آقا، اطرافیان که التماس دعا می‌گویند و می‌گویند آنجا از طرف ما طواف کنید، این را چه‌موقع انجام بدهیم؟ روز‌های آخر انجام بدهیم؟
جواب: هر وقتی که حال داشتید.
سؤال: می‌شود یک نیت کنیم برای همه؟
جواب: بله.
حکم انگشتر در حال احرام
سؤال: اینکه گفتند انگشتر عقیق اشکالی ندارد، برای خانم‌ها هم همین‌طور است؟
جواب: برای خانم‌ها هم همین‌طور است. [البتّه] درّ هم همین‌طور است، [و به‌طور کلی] انگشتری که جنبۀ تزیین و زینت نداشته باشد اشکال ندارد. 1
احکام نیابت گرفتن
سؤال: خانم‌ها در چه مواردی می‌توانند نائب بگیرند؟
جواب: در مواردی که نتوانند! یعنی اگر در موارد عذر باشند که اگر بخواهند صبر کنند و از آن عذر بیرون بیایند وقت اقامت آنها در مکّه می‌گذرد، در آنجا باید نیابت بگیرند. و همین‌طور در مورد سنگ زدن، که اگر احساس کردند شاید برای آنها خطری پیش بیاید ـ چون ممکن است جمعیّت به اندازه‌ای باشد که شاید فشار جمعیت برای بعضی‌ها که ناراحتی داشته باشند و تحمّلشان ضعیف باشد خطری به وجود بیاورد ـ در این‌صورت باید نیابت بدهند.2
سؤال: آقا، زن هم می‌تواند نائب باشد؟
جواب: بله.3
سعی صفا و مروه در طبقه بالا
سؤال: الآن فاصلۀ بین صفا و مروه دو طبقه شده است، ترجیح با کدام است؟
جواب: طبقۀ پایین، اگر نشد بالا.
خصوصیات و آثار وقوف در عرفات و منی
سؤال: در مورد وقوف در منی و عرفات چیزی هست که بفرمایید؟
جواب: راجع به عرفات که خب باید احساس کنید اینجا خارج از حرم است و باید حال را برای ورود در حرم مساعد کرد. در مسئلۀ مشعر طبعاً انسان وارد در حرم می‌شود و برای کسانی که مرتبۀ اوّلشان هست، مستحب است که در مشعر راه بروند، یک قدری حرکت کنند و همین‌طور مدام پیاده بروند.4 سنگ‌ها را هم برای سنگ زدن از همین مشعر بردارید، چون باید فردای آن و دو روز بعدش این سنگ‌ها زده شود. سنگ‌ها اگر به‌مقدار نخود یا یک قدری بزرگ‌تر باشد کفایت می‌کند و سنگ‌هایی که نقطه‌نقطه‌ای و نقطه‌دار است را انتخاب کنید5 و منی هم که خب دیگر محل حضرت ابراهیم و جای ذبح کردن است. و [در اصل] منی بوده، یعنی آرزو! [چون] آرزوی انسان در آنجا برآورده می‌شود. مسجدی در منی هست به نام مسجدالخیف ـ که البتّه الآن خیلی توسعه پیدا کرده است ـ که آن مسجد محل تجلّیات الهیّه بر حضرت ابراهیم و همین‌طور بر بسیاری دیگر از انبیاء بوده است.6 رفتن در آن مسجد خیلی مهم است! اگر سعی کنید که هر روز به آن مسجد بروید و نماز‌های ظهر و عصرتان را آنجا بخوانید، خیلی فوائدی نصیب انسان می‌کند.7
- . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 12، ص 490 و 491.
- . جهت اطلاع از احکام مربوط به زنان دارای عذر در انجام مناسک حج، رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 13، ص 448 ـ 466.
- . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 11، ص 176 ـ 178.
- . وسائل الشیعة، ج 14، ص 16 و 17.
- . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 11، ص 31 ـ 34.
- . رجوع شود به الکافی، ج 4، ص 214؛ مصباح المتهجّد، ج 1، ص 418.
- . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 5، ص 268 ـ 270؛ ج 14، ص 270 ـ 273.