پرسش و پاسخ راجع به اسرار و احکام حج
16جواب: نهخیر، حضرت زهرا در همانجایی مدفون هستند که پیغمبر دفن هستند، منتهی این فاصلۀ بین منبر و قبر که تقریباً حدود هفت_هشت متر است خیلی تأکید شده است! 1 ولی قطعاً حضرت زهرا در همان محل پیغمبر دفن هستند.2
ساعات زیارت قبرستان بقیع
سؤال: آقا، ساعتهای حضور در بقیع [به چه نحو باشد؟]
جواب: همانکه آنها میگویند و در اختیار شما نیست! از اوّل طلوع آفتاب تا دو ساعت باز میکنند و بعد از ظهر هم همینطور، یکی دو ساعت باز میکنند.
سؤال: اینطور به رفقا اشاره کرده بودند که فرموده بودید ـ اگر اشتباه نکنم ـ یکی بعد از [ساعت] یک صبح و یکی هم قبل از ظهر [باز میکنند!]
جواب: نهخیر، بعد از ظهر است. صبح و بعد از ظهر باز میکنند، ولی ما معمولاً صبحها میرفتیم.
احکام عذر بانوان
[خانمی که عذر دارد]3 دو حالت دارد:
صورت اوّل: یکی وقتی که برای عمرۀ [تمتع] احرام میبندد عذر دارد و وقتی وارد مکّه میشود عذر او تا زمان اعمال حج باقی میماند، در اینصورت نیازی به احرام مجدّد نیست و همان احرام عمره با او تبدیل به احرام حج میشود و باید به عرفات برود؛ وقتی که به عرفات و مشعر و منی رفت، بعد میآید و اعمال حج را انجام میدهد و بعد اعمال عمره را خودش انجام میدهد.
صورت دوّم: این است که عمره را انجام میدهد ولی در موقع رفتن به عرفات عذر پیدا میکند، در اینصورت باید در همان حال عذر از مکّه احرام ببندد و برود برای عرفات و مشعر و منی و وقتی که برگشت، چنانچه عذر او تا زمانی که کاروانها به ایران برمیگردند باقی بود، باید در آنجا به یک شخصی نیابت بدهد که آن اعمالی مانند نماز و طواف را که احتیاج به طهارت دارد انجام بدهد، ولی اعمالی را که احتیاج به طهارت ندارد مانند سعی بین صفا و مروه را باید خودش انجام بدهد و در آنجا اشکال ندارد که باشد، یعنی سعی بین صفا و مروه داخل در مسجدالحرام نیست.
- . معانی الأخبار، ص 267.
- . رجوع شود به الکافی، ج 1، ص 461؛ من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 571؛ قرب الإسناد، ص 367.
- . متأسفانه این قسمت از صوت ناقص است. (محقّق)

