
حقیقت کعبه و اسرار مناسک حج
و پرسش و پاسخ راجع به احکام حج
مرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس الله سرّه) در این سخنرانی که مصادف با ماه ذیقعده و در آستانه سفر معنوی حج تمتع، در جمع کسانی که قصد عزیمت به مکه معظمه و مدینه منوره داشتهاند، ایراد شده است به کیفیت پیدایش کعبه و واقعی بودن آن (و نه اعتباری) میپردازد. مرحوم استاد به اقتضای جلسه و با بیان حکایات شیرین و آموزنده از بزرگانی مانند علامه طهرانی و مرحوم شیخ محمد بهاری همدانی، به اهمیت زیارت اماکن مقدسه و اعتاب مشرفه و تأثیر آن بر روح انسان خصوصا باطن پاک کودکان اشاره میکند و جایگاه ولایت امام عصر علیه السلام در مناسک حج را تبیین میکند. استاد با تشریح ارزش اماکن مقدسی چون عرفات بر استفاده هرچه بهتر از آن و پرهیز از حواشی بیارزش تأکید میکند. در پایان، جلسه پرسش و پاسخ برگزار شده و مرحوم استاد با حوصله به تمام سئوالات پاسخ میدهد.
حقیقت کعبه و اسرار مناسک حج
توضیحات:
مرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس الله سرّه) در این سخنرانی که مصادف با ماه ذیقعده و در آستانه سفر معنوی حج تمتع، در جمع کسانی که قصد عزیمت به مکه معظمه و مدینه منوره داشتهاند، ایراد شده است به کیفیت پیدایش کعبه و واقعی بودن آن (و نه اعتباری) میپردازد. مرحوم استاد به اقتضای جلسه و با بیان حکایات شیرین و آموزنده از بزرگانی مانند علامه طهرانی و مرحوم شیخ محمد بهاری همدانی، به اهمیت زیارت اماکن مقدسه و اعتاب مشرفه و تأثیر آن بر روح انسان خصوصا باطن پاک کودکان اشاره میکند و جایگاه ولایت امام عصر علیه السلام در مناسک حج را تبیین میکند. استاد با تشریح ارزش اماکن مقدسی چون عرفات بر استفاده هرچه بهتر از آن و پرهیز از حواشی بیارزش تأکید میکند. در پایان، جلسه پرسش و پاسخ برگزار شده و مرحوم استاد با حوصله به تمام سئوالات پاسخ میدهد.
حقیقت کعبه و اسرار مناسک حج
33سؤال: حقیقت تقصیر کردن و قربانی کردن چیست؟
جواب: تقصیر همان حلق است؛ نسبت به مرد، چون مرد جنبۀ ظاهر دارد و آن شکل ظاهری و مویی که بر سر او است مورد توجّه افراد دیگر است، طبعاً باید مو که یکی از آثار شؤونات انسان و شخصیت انسان است، در روز عید قربان بهطورکلّ کنار گذاشته شود و از بین برود. و چقدر افرادی که در حجّ اوّل موی خود را نمیتراشند کار ناپسندی میکنند و البته این حرام است و باید در حج مو را تراشید؛ و افرادی که به حجّ بعد و حج مکرّر میروند، بهعنوان اینکه دیگر تراشیدن مو مستحب است موی خود را نمیزنند! مرحوم آقا فرمودند:
کسی که به حج برود ـ چه مستحب و چه واجب ـ و موی خود را نتراشد، روحانیت حج در او ظهور پیدا نخواهد کرد!
این اصل مسئله است. پس تراشیدن مو عبارت است از ریختن همۀ شؤونات و همۀ انانیّتها و همۀ آنچه که انسان را از خدا دور میکند! و چون برای خانمها تراشیدن مو حرام است [باید تقصیر کنند] و از این نقطۀ نظر نباید موی خود را بزنند؛ چون خودشان را محبوس میکنند و حکم برای آنها تفاوت میکند. تقصیر حکم همان تراشیدن مو برای مرد را دارد. 1
سؤال:..........؟
جواب: اشکال ندارد.
سؤال: در جلساتی که کاروانها برای حجّاج داشتند، روحانی کاروان برای مُحرِم شدن در مسجد شجره چنین میگفت که: «شما لباسهای احرام خود را در هتلهای مدینه بپوشید ولی نیت محرم شدن نکنید و وقتی که وارد مسجد شجره شدید نیت کنید» آیا پوشیدن لباس احرام از هتلها بدون نیت اشکال ندارد؟
جواب: نه، اشکالی ندارد. انسان میتواند از همان هتل لباس بپوشد و بعد به آنجا برود؛ میتواند در همان مسجد شجره هم لباس خود را عوض کند؛ دیگر در اختیار خود افراد است.
سؤال: یکی دیگر از مسائلی که گفته شده این است که بعد از اعمال حجّ تمتّع، زائرین را برای حجّ مفرده به حدیبیه [میبرند و دوباره مُحرِم میکنند].
- . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 14، ص 221 ـ 227.
