حقیقت کعبه و اسرار مناسک حج

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرّحمٰن الرّحیم

و صلَّی اللَه علیٰ سَیّدِنا و نَبیِّنا أبی‌القاسِمِ مُحمّد

و علی آله الطیبین الطاهرین

و لعنةُ اللَه علیٰ أعدائهم أجمعین

خداوند در آیۀ شریفه می‌فرماید:

﴿وَأَذِّن فِي ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَجِّ يَأۡتُوكَ رِجَالٗا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٖ يَأۡتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٖ﴾¹

ای ابراهیم، مردم را به حج و آمدن به زیارت بیت الله و خانۀ من ندا بده! (با چه کیفیّتی و به چه وسیله‌ای؟) با پای پیاده و بر مرکب‌های نحیف و بیمار و هزال، و از هر منطقه‌ای و از هر درّه‌ای و از هر بیابانی، در اقصی نقاط دنیا!

نه‌اینکه در کنار عربستان، در یمن و عراق و کشور‌های هم‌جوار و نزدیک به مکه! بلکه از اقصی نقاط دنیا بلند شوند و با این وضعیّت به زیارت خانۀ من و انجام مناسک و اعمالی که من در این فریضه برای بندگانم مقرّر کرده‌ام بیایند.

کیفیت پیدایش کعبه

از زمانی‌که خدای متعال حضرت آدم ابوالبشر را خلق کرد، مسئلۀ مکه و جایگاه کعبه مشخص بود! در روایت داریم: وقتی که حضرت آدم خلق شد، این بنای فعلی کعبه از همان‌موقع به‌توسّط حضرت آدم علامت‌گذاری شده بود ولی ساخته نشده بود. مثلاً به‌شکل یک سنگ‌چین و به‌شکل یک چهارستون بود و حتی داریم که یک سنگ در آنجا گذاشته بودند که چهارضلع کعبه را به همین وضعیّتی که هست [مشخص کرده بود؛] نه‌اینکه از نظر جهت تفاوت داشته باشد.²

یعنی مسئلۀ کعبه یک مسئلۀ من‌درآوردی نیست که همین‌طور یک منزل و چهارتا دیوار به هر کیفیّتی درست کنیم و بعد هم به مردم بگوییم به‌سمت آن بایستند و به آن سمت نماز بخوانند! نه‌خیر، وضعیّت و مسئلۀ کعبه از همان هنگام و موقع خلقت زمین با سایر امکنه و مناطق متفاوت بود. ما می‌دانیم که قبلاً همۀ زمین را آب گرفته بود، تمام کرۀ زمین آب بود و هیچ نقطۀ خشکی بر روی زمین وجود نداشت. البته در باطن و طبقات مختلف زمین [مسئله فرق داشت] و مواد مذاب [بود] و طبقاتی که الآن هم وجود دارد، با همین کیفیّت مخصوص به خود در همان‌موقع هم بوده است؛ ولی تمام روی زمین را آب گرفته بود. دلیل بر این مسئله هم وجود آ‌ثاری است که ما الآن می‌بینیم.