غلبۀ احساسات بر عقل علت انحراف جامعه بشری

در روایت داریم امیرالمؤمنین علیه السّلام آن لباس زرد که همیشه در معارک می‌پوشیدند آن را به تن می‌کنند و شمشیر را می‌بندند و می‌آیند در قبرستان بقیع و می‌فرمایند: «من اجازه نخواهم داد که این قبور نبش بشود» عمر می‌آید و قسم یاد می‌کند که باید من این قبور را نبش کنم و بدن فاطمه زهرا را از قبر بیرون بیاورم و بر او نماز بخوانم امیرالمؤمنین علیه السّلام پیراهن عمر را می‌گیرد و او را بلند می‌کند و چنان بر زمین می‌زند که ابوبکر می‌آید و شفاعت می‌کند که یا علی ما نمی‌خواهیم کاری که موجب کراهت تو بشود انجام بدهیم و آنها منفعل می‌شوند و می‌روند کنار.¹

در یکی دو مورد دیگر بوده. ولی در غیر این موارد تمام آنچه که به سر امیرالمؤمنین علیه السّلام آوردند حضرت دَم برنیاورد. 

کلام معاویه در سرزنش امیرالمؤمنین برای بیعت با ابوبکر

حتّی در قضیّه خلافت و بیعت با ابوبکر معاویه برای سرزنش آن حضرت می‌نویسد:

تساق بخزائم الإقتسار کما یساق الفحل المخشوش ثم نهضت الان تطلب الخلافة ابن‌أبی‌الحدید می‌گوید: معاویه برای اینکه مدرک و بهانه‌ای از امیرالمؤمنین علیه السّلام بدست بیاورد و به‌واسطۀ آن مدرک و بهانه اهل شام را علیه آن حضرت بشوراند کتاب‌ها و مکتوبات و نامه‌هایی برای آن حضرت می‌فرستاد و در آن نامه‌ها آن حضرت را نسبت به مخالفت با ابی‌بکر و عمر سرزنش می‌کرد که آن حضرت در جواب معاویه مطلبی را بنویسد که او نشان اهل شام بدهد و ببینید که این مرد نسبت به ابی‌بکر و عمر چه قضاوتی می‌کند.

در یکی از آن نامه‌ها این را می‌نویسد.² خیلی باید دقت کرد معاویه می‌گوید: تساق بخزائم الاقتسار کما یساق الفحل المخشوش تو را مانند آن شتری که بینی او را سوراخ کرده باشند و میله‌ای در آن بینی قرار بدهند و با ریسمان او را محکم نگه دارند تا اینکه دست از چموشی بردارد و خاضع بشود در مقابل آن راهنمای خود و حرکت دهنده و سائق خود این‌طور تو را برای بیعت با ابوبکر به مسجد می‌کشاندند. یعنی چه‌کار می‌کردند یعنی طناب انداخته بودند گردن امیرالمؤمنین این‌طوری به مسجد می‌کشاندند.