
بررسی اجمالی تاریخ ائمه علیهم السّلام از زمان حضور تا دوران غیبت
و مطالبی پیرامون امام زمان علیهالسلام
حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس سرّه در این سخنرانی که در کرمان ایراد شده است به بررسی اجمالی زندگی و اوضاع سیاسی-اجتماعی ائمه علیهمالسلام از زمان حضور تا دوران غیبت میپردازند. ایشان به انتقال مرکز خلافت به کوفه در زمان امیرالمؤمنین علیهالسلام و وقوع جنگ جمل به سرکردگی عایشه و برخی صحابه اشاره کرده و برخی از رفتارهای خلفا و واکنشها به آنها را مورد بحث قرار داده و دموکراسی مورد ادعای حکومت شیخین را بررسی میکنند. مرحوم استاد به قطع شدن تدریجی ارتباط مردم با ائمه از زمان امام موسی بن جعفر علیهالسلام و اوج این محدودیتها در زمان امام هادی و امام حسن عسکری علیهماالسلام اشاره کرده و فلسفه امامت امام جواد و امام هادی علیهماالسلام در سنین کودکی و نیز امامت امام زمان در پنج سالگی را بررسی کرده و مشروحاً توضیح میدهد که تصورات ذهنی مردم درباره امام چگونه شکسته شده است. در بخش دیگری از این بیانات ضمن پرداختن به مطالب مهمی پیرامون امام زمان، به دیدگاه اولیای الهی نظیر علامه طهرانی و مرحوم سید هاشم حدّاد در خصوص حضور دائمی و باطنی امام اشاره نموده و تأکید میکند دیدار ظاهری امام، هدف اصلی سالک نیست. بخش پایانی جلسه به پرسشهای حاضرین و پاسخهای استاد اختصاص یافته است.
بررسی اجمالی تاریخ ائمه علیهم السّلام از زمان حضور تا دوران غیبت
2أعوذ بالله من الشّیطان الرّجیم
بسم الله الرّحمٰن الرّحیم
و صلّی الله علیٰ سیّدنا و نبیّنا أبِیالقاسمِ محمّدٍ
و علیٰ آلِهِ الطّیِّبینَ الطّاهرینَ و لعنةُ اللهِ علیٰ أعدائِهم أجمعینَ
امروز1 روز تولد امام حسن عسکری علیه السّلام در مدینۀ طیّبه بوده.2 همۀ ائمه علیهم السّلام، نشو و نمایشان، تولدشان، زندگیشان در مدینه بوده، منتها بعداً بهواسطۀ حکّام ظلم منتقل شدند و به اینطرف و آنطرف رفتند.
اوضاع سیاسی و اجتماعی زمان امیرالمؤمنین علیه السّلام
امیرالمؤمنین ایشان بهواسطۀ حکومت اسلامی، هنگامی که از جنگ جمل برمیگشتند در بصره [کوفه را برای خلافت انتخاب کردند.] چون در آن موقع مرکز حکومت مدینه بوده و برای دفع فتنۀ طلحه و زبیر و عایشه از مدینه حرکت کردند و آمدند به بصره، یعنی حدود دوهزار کیلومتر راه طی کردند دیگر! بله، تقریباً این مقدار میشود. آمدند به بصره و در بصره آن جنگ جمل اتفاق افتاد به سرکردگی عایشه، عایشه زن پیغمبر!3
واقعاً این نفس چهکار میکند ها! یعنی کسی تصور میکند یک روزی زن پیغمبر بلند شود بیاید...؟! حالا این افراد متفاوت هستند، در میزان معرفتی که دارند، دیانتی که دارند متفاوتاند؛ اما یک کسی اینقدر جسارت کند و به خودش جرئت بدهد که بیایند و بعدها در تاریخ بگویند که زن پیغمبر آمد و بر علیه خلیفۀ منتخب از جانب مسلمین [قیام کرد]! این دیگر معلوم بود که [لباس] خلیفهای که بر امیرالمؤمنین علیه السّلام پوشیده شد، به اراده و خواست خودشان نبوده!
آیا در حکومت شیخین آزادی و دموکراسی وجود داشت؟
آن ابوبکر که در سقیفۀ بنیساعده با کودتای عدهای اوباش مسئلهاش اتفاق افتاد، و یک نفر که آمده بود در همان سقیفه گفته بود که: «بابا، همین دو ماه پیش در غدیر خم پیغمبر علی را [معرفی] کرد، چرا شما اصلاً حرف از علی نمیزنید؟!» عمر تا شنید این حرف را آمد همچین بر دهن این کوبید که داریم خون از دهانش پاشید روی زمین و به روی زمین افتاد و چند نفر آمدند و او را مورد مشت و لگد قرار دادند!4 که بابا، یک حرف زده بدبخت! هیچی، این حکومت دموکراسی اسلام را ببینید! یک حرف زد که: «بابا، علی را هم صدا میکردید!» خب حرفی نزده، مطلبی نگفته! آنوقت اهلتسنّن میگویند که: «حکومت شیخین، حکومتْ براساس دموکراسی و رأی آراء بوده، رأی مردم بوده!» بله، درست؟! اگر براساس رأی مردم بوده، پس دیگر لگد زدن5 و درِ منزل دختر پیغمبر را آتش زدنش6 دیگر چه چیزی بوده؟! وِل میکردید دیگر، هر کسی آمد و بیعت کرد کرد، هر کسی نکرد ولش میکردید!
- 8 ربیعالثانی. (محقق)
- مناقب آلأبیطالب علیهم السّلام، ج 4، ص 422.
- الجمل و النّصرة، ص 225 ـ 390؛ أنساب الأشراف، ج 2، ص 221 ـ 271.
- تاریخ الیعقوبی، ج 2، ص 123 و 124؛ السقیفة و فدک، ص 64؛ الکامل فی التّاریخ، ج 2، ص 325. با قدری اختلاف در مصادر.
- سیر أعلام النّبلاء، ج 15، ص 578؛ لسان المیزان، ج 1، ص 268.
- إثبات الوصیّة، ص 146؛ کتاب سلیم، ج 2، ص 585 و 864.
