پایه‌گذاری نظام تکاملی و تربیتی ادیان بر خروج از ظلمت به سوی نور (کرمان)

چیزی جز وجود خدا نیست كه بخواهد خدا از آن وجود غیر، این عوالم را خلق كند. همان ذات خودش كه همان حقیقت نور است، آن ذات خود وقتی كه اراده بر تعین خارجی می‌گیرد، آن ذات خود را به صور مختلف، در عوالم مختلف، چه عوالم مجرد و چه عوالم مادی بروز می‌دهد، پس ما مظاهر وجود خدا هستیم، نه اینكه در كنار خدا! خدا آمده یك مرزی برای خودش قرار داده تا اینجا، مثل اینكه فرض بكنید كه الآن این مرزی كه برای این لیوان است، این پارچ هست، او را از این لیوان جدا كرده، شما به پارچ دیگر لیوان نمی‌گویید، به لیوان پارچ نمی‌گویید، مرز لیوان این است، مرز پارچ این است، مرز سینی این است و همین‌طور فرش و امثال ذلك، كه اینها هر كدام مرزهای مختلف وجودی دارند كه به اینها مرز ماهوی گفته می‌شود نه هو هوی.

ماهوی یعنی همان ماهیت، همان شكل، كه آن شكل، آن قالب، آن نمود، آن شكل هم خارج از وجود نیست، زیرا خود آن شكل یك واقعیتی است نه پنداری، بلكه یك واقعیت خارجی كه در اعتبار نیست. پس بنابراین خود ذات پروردگار نور است و خودش نشان دهنده و نماینده اعیان خارجی است.

حالا این معنا، معنای حقیقت نور است. عالم نور به چه می‌گویند؟ عالم نور به آن حقیقتی گفته می‌شود كه اتصال به این ذات پروردگار دارد، اتصال به ذات ربوبی دارد، اتصال به عالم اسماء و عالم صفات دارد، آنچه را كه متصل به این عالم است و مستند به این عالم است و نشئت از صفات پروردگار گرفته است، به او همان عنوان نوری كه به ذات پروردگار اطلاق می‌شود، به او هم اطلاق می‌شود. پروردگار متعال دارای صفت رحمانیت است، پروردگار دارای صفت رحیمیت است، پروردگار دارای صفت خلق است، دارای صفت رزق است، دارای صفت انفاق است، دارای صفت بخشش است، دارای غفوریت است، دارای صفت فضل و كرم است، دارای صفت عدالت است، این صفاتی كه مستند به پروردگار هست، این صفات نازل كننده نور ذات پروردگار است بر همه عوالم وجود، آیا می‌شود بگوییم خدا ظالم است در قبال عادل؟ خدا ظالم است؟ نه. آیا می‌شود بگوییم خدا كاذب است، خدا در وعده‌هایی كه می‌گوید دروغ می‌گوید. این وعده بهشت و جهنّمش همه آن در قرآن دروغ است؟ این وعده‌ای كه هر كسی كار صحیح انجام بدهد، جزایش این است، دروغ است؟ خدا دروغ می‌گوید! در حالتی كه خدا صادق است، اصدق الصادقین است. اگر یك صادق در دنیا یعنی دنیا كه منظور حالا اینكه غلط است در عالم وجود، یك صادق باشد آن خداست، بعد آن صدقش در انبیاء، در ائمه، در اولیاء، آن صدق پایین می‌آید و در آنها متمكّن می‌شود. خدا رازق است آیا می‌توانیم بگوییم كه خدا بخیل است؟ خُب معنا ندارد، خلاف است. خدا فرض كنید كه بخشنده است، می‌توانیم بگوییم نه، خدا نمی‌بخشد! خدا فرض بكنید كه تلافی می‌كند، صد دفعه تلافی می‌كند یك مرتبه را بزن.