رابطۀ ایمان و ارتقای فهم؛ رسالت حقیقی عالمان دینی

[این] «درست می‌کنم و درست می‌کنم» یعنی چه؟! تو داری این [آدم] را بدبخت می‌کنی! عمرش را به بطالت می‌گذرانی، سرمایۀ ‌او را از دستش می‌گیری! توجه می‌کنید؟

[وظیفۀ مرجع این نیست که اشتباه مردم را توجیه کند،] باید او را بیدار کند، باید او را هشیار کند، باید به او بگوید که راهت خطاست، باید فهمِ او را بالا بیاورد، فهمِ او را بالا بیاورد!

حریّت و دوری‌ از ریاست‌طلبی، نتیجۀ ارتقای فهم در مکتب علامۀ طهرانی

پدر ما می‌توانست ما را جور دیگری تربیت کند؛ طوری که همان افکاری که در دیگران هست، در ما هم باشد؛ اما طوری تربیت کرد که ـ به دوستان گفتم ـ اگر امشب بیایند به من بگویند: «فردا می‌خواهیم مسئولیت رهبری مملکت را به شما بدهیم»، فردا دیگر [بندۀ] طهرانی را در ایران نخواهید دید! این‌طور ما را تربیت کرده است. [در] جایی که الآن برای یک پاسبان‌شدن، شکم همدیگر را تکه‌تکه می‌کنند! [برای] یک پاسبان، یک شهردار، یک [منصب ساده]... . والله اگر بیایند بگویند: «فردا مجلس کذا، رفراندوم و رأی و فلان تعلیق گرفته، فردا فلانی باید رهبر بشود» شما امروز عصر، دیگر من را در ایران نخواهید دید! می‌روم جایی که عرب نی بیندازد، سایه‌ام را هم کسی نتواند پیدا بکند. درست شد؟

خب، پدر ما می‌توانست ما را طور دیگری تربیت کند. می‌توانست… . [این افراد] هستند دیگر؛ بلند شوید بروید ببینید در بیوتِ [برخی] آقایان چه خبر است، چه صحبت‌هایی هست، بینِ حواریّونِ¹ این افراد چه می‌گذرد! بنده بودم، همه‌جا بودم، همه‌جا رفتم، همه‌جا سیر و سیاحت کردیم، همه‌جا رفتیم. بروید ببینید چه حرف‌هایی هست، چه مطالبی هست، چه قضایایی هست!

نمونه‌ای از فضای تزویر و جاه‌طلبیِ حاکم بر بیوت برخی مراجع تقلید

این قضیه را چند دفعه از مرحوم والد [علامه طهرانی] شنیدم که می‌فرمودند:

«یک‌وقت در مدرسۀ آقای خویی نشسته بودم؛ منتظر بودیم که آقای خویی بیایند و درس بگویند.»

ـ چون مرحوم آقا چند سال شاگردِ آقای خویی هم بودند ـ «دیدم دو نفر پشتِ سرِ من نشسته‌اند و حرف می‌زنند. یکی دارد به آن یکی می‌گوید: آقا، شیخِ [فلانی] عبدالجوادِ کرمانشاهی را برای چه آورده‌ای و در بیتِ آقای کذا [جای داده‌ای]؟»