پیوند معنویت و زندگی مادی در اسلام؛ پاسخ به یک شبهه اساسی

جایگاه و قلمرو فناوری در عصر غیبت و ظهور

مرحوم آقا [علامه طهرانی] می‌‌فرمودند: «طیّاره یک وسیلۀ بسیار خوبی است و انسان [از آن] استفاده می‌کند و زود به مقصد می‌رسد. اما برای چه کسی؟ [برای کسی که از آن، برای اهداف ارزشمند استفاده می‌کند،] نه برای اهل دنیا؛ اهل دنیا سوار طیّاره می‌شوند [تا] به مسائل مادّی برسند. ولی برای آن سالکی که می‌خواهد [سفر یا زیارت] برود و فرصت کم دارد، [به‌جای] آن مقدار [زمانی] که باید در راه با ماشین بگذراند، آن مقدار را در جوار علیّ بن موسی الرّضا می‌گذراند. این [برای او خوب و] بهتر است. ولی اگر نه، وقتی که انسان فرصت دارد و با ماشین [یا] قطار می‌رود [که] مسئله‌ای نیست [و] اشکالی [هم] ندارد. ولی وقتی که فرصت کم است، آن کسی که [طیاره را] در راه صلاح صرف کند، آن [فرد،] آن فایدۀ [لازم] را می‌برد، نه افراد عادی. افراد عادی [با طیاره] می‌روند که زودتر به پول و معصیت و خلاف برسند. [ابزار و تکنولوژی] درست می‌کنند که بر سر مردم بمب بزنند! این هم برای این افراد عادی!

[پس] این مقدارش برای انسان مفید است؛ یعنی برای آن کسانی که به دنبال راه خدا هستند، استفادۀ از [ابزار آلات فقط] در آن محدودۀ [توحیدی] مفید خواهد بود. پس مسئله باز می رود رویملاکات و مبانی عقلانی و روی آن حرکت می‌کند.

مرحوم قاضی هم می‌فرمودند: «این وسایل جدیدی که پیدا می‌شود -آن زمان ماشین رایج شده بود- اینها برای ما خوب است»؛ چون فرض کنید آن [شخصی] که باید به یک جایی برود [یا] در یک جایی استقرار پیدا کند و به کارش برسد، این [وسیله، آن امر را برایش] زودتر فراهم می‌کند. ولی می‌بینیم که همین وسیله برای سایر افراد، چه خلاف‌هایی را ایجاد می‌کند و چه مطالبی را به‌وجود می‌آ‌ورد که به‌خاطر همین جهت نسبت به آنها اقدامی صورت نگرفته است. امّا در زمان ظهور حضرت که حکومت، حکومت عدل و منطق و عقل می‌شود، می‌بینیم که از نقطۀ نظر ظاهر و مادّی هم مسائل [رشد کرده و] بالا [می‌آیند]. یا از نقطۀ نظر [درمان و] بهداشت، تمام این قرص‌ها و دواها کنار می‌روند. حضرت می‌گویند: «فلان چیز را بخور، فلان چیز را بخور» دیگر نه قرص می‌خواهی بخوری نه[چیز دیگری]. داروخانۀ آقای دکتر تبدیل می‌شود به عطاری! و چیزهای مخصوصی که خود حضرت [به مردم توصیه می‌کنند]. البتّه الآن کم‌کم دارد به آن سمت برمی‌گردد، الآن دنیا دارد به آن سمت سابق و [طب سنتی] برمی‌گردد.