شرط تأثیر ذکر و آداب قرائت دعا و مناجات

واقعاً این دریا عجیب است! آدم وقتی نگاه می‌کند که تمام دور تا دورش آب است، از همه‌جا قطع علاقه می‌کند؛ از همه‌جا! دیگر نه امیدی، نه چیزی؛ چون همین‌که می‌بیند یک جا خشکی است [می‌گوید:] «هان! خشکی نزدیک است! خشکی نزدیک است!» این خودش یک درجه آدم را می‌آورد پایین. ولی اگر آدم رفت دید تمام دور و برش آب است، بعد یک موج هم بیاید که دیگر عالی‌تر می‌شود و حال خوشی [پیدا می‌شود]. برای بنده پیدا شده! حال خوشی دست خواهد داد! إن‌شاءالله خدا قسمت کند یک‌خرده از آن [موج] تندترهایش! آن‌وقت آنجا می‌فهمیم حضرت یونسِ بیچاره، در شکم ماهی ذکر یونسیّه را از آن اعماقِ اعماقِ اعماقِ دلش [می‌گفت]. و آن هم تأثیر می‌گذاشت! و الاّ اگر قرار بود موبایل یک طرف باشد و کامپیوتر هم آنجا باشد و چند نفری هم آنجا باشند و انسان را باد بزنند، این خیلی آن‌طور که بایدوشاید تأثیری که باید بگذارد نخواهد گذاشت. اما او خلاصه دید که نه‌خیر! ماهی او را خورده و می‌رود و تا می‌خواهد یک‌خرده بیاید بالای آب [و بگوید بالاخره] «آمدیم آسمان را دیدیم»، [ماهی می‌گوید:] «آسمان را دیدی؟!» ویژ! می‌بردَش صد متر، دویست متر زیر آب! [ماهی می‌گوید:] «چشمت به هوا افتاده؟! هوای دررفتن زده به سرت؟! نه‌خیر! هیچ خبری نیست! تو را می‌برم در عمق دویست‌متری‌سیصدمتری، آنجا ذکرت را بگو!»

اینکه بزرگان می‌رفتند برای خودشان یک اتاق ذکر قرار می‌دادند، این قضیّه برای این است که از همه‌جا قطع [شوند] و فقط تمحّض و تمرکز نسبت به آن معانی برایشان حاصل بشود.

آن‌وقت آنجا حضرت یونس، تازه شروع کرد یکی‌یکی عوض شدن، کم‌کم، کم‌کم حالش عوض شد. دیگر نه زنی هست دستش را بگیرد، نه بچّه‌ای، نه همسایه‌ای، نه رفیقی، نه کسانی، نه دوستانی که «فدایت شوم» می‌گفتند! واقعاً انسان بعضی چیزها را که می‌بیند نعمت خداست. واقعاً نعمت خداست که برای انسان پیش می‌آید و از این قطع تعلّق‌ها برکاتی برای انسان حاصل می‌شود که این بدون اینها انسان نمی‌فهمد و نمی‌رسد! بعضی از اینها خیلی برکات دارد.