لزوم بیان دقیق حقایق

من یادم است در همان موقعی که مرحوم آقا داشتند این مبانی را می‌نوشتند، این مبانی مسائل اجتماعی را ایشان در آن موقع داشتند تدوین می‌کردند، من در همان موقع متوجه بعضی از مسائل شدم و به ایشان گفتم که خلاصه: «طرح این گونه مطالب، با  توجه  به خصوصیات و شرایط و قرائن و جوانب باید در نظر گرفته بشود. این مسئله، مسئلۀ خیلی حساسی است! وإلاّ خب بله، [اگر] یک کسی مثل مرحوم ملاّ حسینقلی بخواهد کاری انجام بدهد [و در راس امور باشد]، یک کسی مثل مرحوم قاضی بخواهد مسئله‌ای انجام بدهد، هرچه بنویسید کم است، هرچه بگوید، کم است. اما اگر بخواهد فرض کنید که مسائل طور دیگری باشد چه؟»

البتّه خب پاسخ این بود که: «ما آن حد اعلی را می‌نویسیم» به ایشان گفتم: «این حد اعلی اگر کار دست ندهد بسیار خب، ولی اگر حد اعلی کار دست داد و از همین سوءاستفاده شد، اینجا در این قضیه مشکل پیدا می‌شود!» اینها مسائلی است که باید مطرح بشود و افراد بدانند و بفهمند.

فطرت‌ پاک جوانان و عبور از تعصبات

البتّه خب بالأخره این‌طور نیست که قضایا به یک نحوه بماند. این‌طور نیست. وجدان‌های رنگ نشده و به‌خصوص طبقۀ جوان در محیط‌های دانشگاهی، اینها به فطرت نزدیک‌ترند و آنها راحت‌تر می‌توانند از آن قیدوبندهای دست‌وپاگیرِ بندزننده و حصرکنندۀ این اصطلاحات و این تعصّبات عبور کنند.

و ما می‌بینم که مطالبات، مطالبات صحیحی است. باید به مطالبۀ صحیح، پاسخ صحیح داد. پاسخ غیر صحیح باشد فطرت نمی‌پذیرد. جواب مطالبۀ صحیح باید درست باشد، منطقی باشد. آقا [علت این مسئله] این و این است، بسیار خوب. در پاسخ منطقی ایرادی نیست. کسی ایرادی نمی‌کند. کسی مقامی را طلب را نمی‌کند. کسی ریاستی را طلب نمی‌کند. کسی تکالبی را درخواست نمی‌کند. می‌گوید: آقا این است دیگر. خب راه روشن است؛ بفرمایید: این، این، این، این هم راهش، تمام می‌شود می‌رود.