کیفیت تبدیل سیئات به حسنات

تلمیذ: قبل از فناء است؟

استاد: قبل از ملکه شدن فناء، به عنوان فرض کنید معبَر، نه منزل. قبل از اینکه بخواهد [فناء] ملکه بشود، حالات فناء در حال تردّد است. برای انسان [این حالات] می‌آید و می‌رود و ممکن است در یک حال، انسان حقیقت آن ذات را مشاهده کند، و گاهی اوقات ممکن است آن حقیقت ذات را همراه با تجلیات اسماء و صفاتیه ببیند که آن یک مرتبۀ پایین‌تر است. این معلوم است هنوز در آن مرتبۀ ذات استقرار پیدا نکرده [که] آن فناء تامّ برایش حاصل بشود. همین  که آن ذات را مشُوب به کثرت می‌بیند، اضطراب سرّ می‌شود!

تلمیذ: این اضطراب سرّ را امام ندارد؟

استاد: نه امام ندارد؛ چون امام عصمت مطلقه دارد عرض کردم، این [اضطراب سرّ] مربوط به غیر امام است.

تلمیذ: طبق فرمایش مرحوم علامه که در کتابهایشان فرموده‌اند: خداوند که وعده داده است تمام گناهان را می‌بخشد، مشکلی نداریم! مشکل اساسی ما در اضطراب نفس است. این اضطراب نفس چیست؟

استاد: آن مسئله‌ای که می‌گویند نفس؛ نفس یعنی بالاخره نفس در همان مرتبه‌ای که از این عالم می‌رود، در آن مرتبه دیگر متوقف است، قضیّه این است. یعنی گناه را خدا می‌بخشد، اما دیگر مقام و درجه نمی‌دهد!

تلمیذ: این اضطراب نفس است؟

استاد: بله! این معنایش اضطراب نفس است. یعنی نفس وقتی که در یک مرتبه هنوز پایدار نشده است، همیشه در حال تغییر و تبدّل در کثرات است. از این طرف به آن طرف و از آن طرف به این طرف، توجه به این و توجه به آن [دارد]. این توجه به این و توجه به آن او را در یک اضطرابی قرار می‌دهد که ‌هیچ نمی‌تواند استقرار پیدا کند.

الان گفتم دیگر این قضیّه موش‌مردگی همین است دیگر. این قضیّه خیلی مفید است و کاربرد دارد. قضیّه موشیّه این بسیار بسیار کاربرد دارد. 

ما خیال می‌کنیم اخلاص داریم. برویم در یک مسجد نماز بخوانیم، یا یک منبر برویم، آنجا اخلاصمان معلوم می‌شود. معلوم می‌شود که آیا این حرف‌هایی که داریم می‌زنیم این حرفها [برای خداست]؟ وقتی که جمعیّت هفت تا آمد، می‌گوییم: بله، هفت تا هم بیاید، چه فرق می‌کند؟ انسان باید برای خدا باشد! صحبتش برای خدا باشد.این می‌شود [قضیۀ] موشیّه؛ موش‌مردگی. قضیّه موشیّه را فراموش نکنید! قضیۀ موشیه یا مَوسیه، هر کدام که میلتان هست، یا فاریّه! این خیلی مفید است!